Yabancılar bakımından en çok tekrarlanan sorun, sınırda öğrenilen bir giriş yasağı kaydına karşı ne yapılacağının bilinmemesidir. YUKK ve 5901 çerçevesinde yürüyen bu süreçte sonucu belirleyen iki unsur vardır: kaydın hangi sebebe dayandığının doğru tespiti ve başvuruya eklenecek belge setinin eksiksizliği. Aşağıdaki liste bu iki noktayı sırayla ele alır.
Önce Kaydın Sebebini ve Türünü Öğrenin
Giriş yasakları tek tip değildir. Vize veya ikamet izni ihlali, sınır dışı kararının uygulanmış olması, kamu düzeni veya kamu güvenliği değerlendirmesi, sağlık ya da mali yükümlülüklerle ilgili kayıtlar farklı sonuçlar doğurur. Kaydın türü, hem yasağın süresini hem de kaldırılması için izlenecek yolu belirler. Bu nedenle ilk iş, ilgili idareden kaydın dayanağının ve varsa süresinin öğrenilmesidir; talep yazılı olarak yapılmalı ve kayıt altına alınmalıdır.
Başvuru Dosyasına Eklenecek Belgeler
- Pasaportun kimlik sayfası ile giriş-çıkış işlem sayfalarının örnekleri,
- Sınırda düzenlenen tutanak, tebliğ edilen karar veya form,
- Önceki ikamet izinleri, vize kayıtları ve varsa çalışma izni belgeleri,
- Türkiye'deki aile bağını gösteren evlilik ve nüfus kayıtları,
- Çocukların eğitim kayıtları, sağlık raporları ve bakım yükümlülüğüne ilişkin belgeler,
- Yatırım, taşınmaz mülkiyeti veya şirket ortaklığına ilişkin resmî kayıtlar,
- Yasağın dayandığı iddia gideriliyorsa (borç, ceza, ihlal) bunun ortadan kalktığını gösteren belgeler.
İdari Başvuru mu, Dava mı?
- İşlemin niteliği belirlenir; hangi işlemin iptalinin isteneceği açık biçimde yazılır.
- İdareye yapılacak başvurunun dava süresine etkisi hesaplanır; bu hesap yapılmadan başvuruda bulunulması süre kaybına yol açabilir.
- İdari yargıda açılacak davada görevli ve yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre belirlenir.
- Yürütmenin durdurulması talebinin gerekçesi, telafisi güç zararı somutlaştıracak biçimde kurulur.
Yurt Dışındaki Başvurucu İçin Usul Sorunları
Başvurucu Türkiye dışındaysa iki pratik engel öne çıkar. Birincisi vekâletnamedir: konsoloslukta düzenlenen ya da yabancı ülkede düzenlenip usulüne uygun şerh taşıyan vekâletnamenin, gerektiğinde yeminli çeviri ile birlikte sunulması gerekir. İkincisi bildirimdir: kararların yurt içindeki bir adrese yapılması ve ilgiliye geç ulaşması, dava açma süresinin fiilen tüketilmesine yol açar. Bu nedenle başvuruda Türkiye'de bir tebligat adresi gösterilmesi ve bu adresin düzenli kontrol edilmesi önerilir.
Dosyayı Teslim Etmeden Önce
- Yabancı dildeki belgelerin çevirisi ve onayı tamamlandı mı?
- Her belge, hangi iddiayı desteklediği belirtilerek dizi pusulasına işlendi mi?
- Talep, yasağın kaldırılması ve kaydın düzeltilmesi olarak ayrı ayrı yazıldı mı?
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; kaydın sebebi ve kişinin geçmiş işlemleri sonucu belirgin biçimde değiştirir. Sınırda veya konsoloslukta bir kayıtla karşılaştığınızda, belge toplamaya başlamadan önce bir hukukçuyla yol haritanızı belirlemeniz faydalı olur.