Giriş yasağı çoğu zaman havalimanında ya da vize başvurusu reddedildiğinde öğrenilir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu çerçevesinde şekillenen bu alanda temel sorun, kararın hangi idari işlemle konulduğunun ilgilisi tarafından bilinmemesidir. Sebebi bilinmeyen bir işleme karşı yazılan dilekçe ise savunma değil, tahmin listesi olur.
İlk iş: işlemin içeriğini öğrenmek
Yasağın hangi gerekçeyle konulduğu, hangi tarihte işlendiği ve hangi idari birimin işlemine dayandığı bilinmeden yürütülecek bir süreç, baştan eksik kurulur. Bu nedenle vekil aracılığıyla ilgili idareye bilgi ve belge talebiyle başvurulması, çoğu dosyada atılacak ilk adımdır. Aynı başvuru, öğrenme tarihinin de kayda geçmesini sağlar; bu tarih, dava süresinin hesabında belirleyici olabilir.
İdareye başvuru mu, doğrudan dava mı
İki yol da mümkündür ve seçim dosyanın niteliğine bağlıdır. İdareye yapılan başvuru, kaydın maddi bir hataya dayandığı, gerekçenin ortadan kalktığı veya kişinin durumunun değiştiği hâllerde pratik sonuç verebilir. Buna karşılık işlemin hukuka aykırılığı esastan tartışılacaksa, idari yargı yolu asıl zemindir. Burada gözden kaçan nokta şudur: idareye yapılan başvuru her hâlde dava süresini yeniden başlatmaz. Bu yüzden başvuru ile dava takvimi aynı tabloda tutulmalıdır.
Hangi belge neyi ispatlar
- Türkiye ile bağı gösteren belgeler: aile bağı, evlilik kaydı, çocukların öğrenim durumu
- Ekonomik bağ: şirket ortaklığı, çalışma izni geçmişi, taşınmaz kaydı
- Yasağın gerekçesi bir olaya dayanıyorsa, o olayla ilgili takipsizlik, beraat veya ceza infaz durumunu gösteren belgeler
- Sağlık gerekçesiyle Türkiye'ye giriş gerekiyorsa tedaviye ilişkin raporlar
Bu belgelerin ortak işlevi, işlemin ölçülülüğünü tartışmaya açmaktır. Yalnızca mağdur oluyorum beyanıyla desteklenen bir dosya, idarenin takdirini sorgulanabilir kılmaz.
Yürütmenin durdurulması talebinde delil eksikliği
Yürütmenin durdurulması istemi, telafisi güç zararın somut olarak ortaya konmasını gerektirir. Bu noktada en sık yapılan hata, zararın soyut ifadelerle anlatılmasıdır. Devam eden bir tedavi, başlamak üzere olan bir öğrenim yılı, imzalanması gereken bir ticari taahhüt gibi tarihli ve belgeli unsurlar, aynı talebi çok farklı bir zemine taşır.
Ret hâlinde ikinci tur
Olumsuz sonuç, dosyanın kapandığı anlamına gelmez. Ret gerekçesi genellikle hangi delilin eksik bulunduğunu da gösterir; kanun yoluna başvururken bu işaretin izlenmesi, aynı dilekçeyi tekrar sunmaktan çok daha verimlidir.
Yukarıdaki çerçeve tanıtıcı niteliktedir. Giriş yasağı dosyalarında kaydın türü ve gerekçesi sonucu doğrudan etkilediğinden, işlem içeriği öğrenildikten sonra hukuki destek alınması önerilir.