Yurda giriş yasağı, çoğu zaman kişi sınır kapısında geri çevrildiğinde ya da vize başvurusu reddedildiğinde fark edilir. Bu noktada zaman dar, bilgi ise eksiktir: yasağın dayanağı, süresi ve hangi idari birim tarafından konulduğu bilinmeden yazılan dilekçe, çoğunlukla kaydın gerçek gerekçesine hiç değinmeden sonuçlanır. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çevresinde yürüyen bu tür uyuşmazlıklarda kaybedilen davaların önemli bölümü hukuki değil, belgesel eksiklikten kaynaklanır.
Dilekçeden önce kaydın dayanağını öğrenmek
İlk iş, işlemin hangi idari makam tarafından ve hangi olguya dayanılarak tesis edildiğini öğrenmektir. Bunun için bilgi edinme ve idareye başvuru yolları kullanılır; verilen cevap, hem dava dilekçesinin iskeletini hem de karşı çıkılacak maddi vakıayı belirler. Gerekçeyi bilmeden açılan davada savunma soyut kalır ve idarenin cevap dilekçesiyle birlikte dosyaya giren bilgiye karşı hazırlıksız yakalanılır.
Hangi belge hangi iddiayı karşılar
- Kalış ve çıkış geçmişi: pasaport sayfaları, giriş-çıkış kayıtları, ikamet izni belgeleri.
- Aile bağı iddiası: evlilik ve nüfus kayıtları, birlikte yaşamı gösteren adres ve fatura kayıtları, çocukların okul belgeleri.
- Ekonomik bağ: çalışma izni, sigorta dökümü, şirket ortaklık kaydı, vergi kayıtları.
- Sağlık veya zorunluluk savunması: tarihli ve kurumsal sağlık raporları, tedavi kayıtları.
Dosyaya konmadığı için kaybedilen üç şey
Birincisi, tebligatın nasıl ve ne zaman yapıldığını gösteren belge; süre tartışmasının tamamı buna bağlıdır. İkincisi, kişinin Türkiye ile bağını somutlaştıran kayıtlar; ölçülülük değerlendirmesi ancak bu kayıtlarla yapılabilir. Üçüncüsü, idarenin dayandığı olguyu çürüten karşı belge; örneğin bir para cezasının ödendiğini gösteren makbuz veya bir ceza dosyasının akıbetini gösteren resmî yazı. Bu üçünden biri eksik kaldığında dosya, esas incelemeye girmeden usule takılabilir.
Yürütmenin durdurulması talebinin ayrı hazırlığı
İptal talebiyle birlikte ileri sürülen yürütmenin durdurulması istemi, ayrı bir gerekçe ister: telafisi güç zararın somut olarak gösterilmesi gerekir. Burada genel ifadeler değil, aile birliğinin fiilen bozulduğunu, tedavinin kesildiğini ya da ticari faaliyetin durduğunu gösteren tarihli belgeler işe yarar. Talebin dilekçenin sonuna eklenmiş bir cümleden ibaret kalması, en sık rastlanan hazırlık zaafıdır.
Süreyi kaybetmemek için
Yasağın öğrenildiği tarihin belgeyle sabitlenmesi, dava süresi tartışmasında belirleyicidir. Sınır kapısında düzenlenen tutanak, havayolu şirketinin bildirimi veya konsolosluk yazısı bu tarihi kanıtlar. Ayrıca vekâletnamenin yurt dışından düzenlenmesi zaman aldığından, temsil ilişkisinin kurulması ilk günlerde başlatılmalıdır.
Bu metin genel bir hazırlık çerçevesi sunar. Her yasak kaydının dayanağı ve kişinin statüsü farklı olduğundan, başvuru yolu ve delil listesi dosyaya göre değişir; işlem elinize geçtiğinde vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.