Türkiye'ye giriş yasağı, çoğu zaman kişi sınır kapısında geri çevrildiğinde ya da vize başvurusu reddedildiğinde öğrenilir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu çevresinde yürüyen bu uyuşmazlıklarda en sık yapılan hata, işlemin öğrenildiği tarihin belgelenmemesi ve dava süresinin geç başlatılmasıdır. İdari yargıda süre hak düşürücü niteliktedir; esas incelemesine geçilmeden dosya reddedilebilir.
Sürenin Başlangıcı: Tebliğ mi, Öğrenme mi
Kural, işlemin yazılı bildiriminden itibaren süre işlemesidir. Yasak kararı yabancıya tebliğ edilmemiş, kişi durumu sınırda ya da konsoloslukta öğrenmişse, öğrenme tarihini gösteren belge dosyanın en kritik ekidir. Sınır kapısında düzenlenen tutanak, havayolu şirketinin geri gönderme kaydı veya konsolosluk ret yazısı bu amaçla saklanmalıdır.
Hangi İşleme Karşı Hangi Yol
Sınır dışı etme kararı ile giriş yasağı kararı aynı şey değildir ve aynı takvime tabi değildir. Sınır dışı etme kararına karşı kanunda özel ve çok kısa bir dava süresi öngörülmüştür; giriş yasağı ve tahdit kaydı gibi işlemlerde ise İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki genel dava süresi uygulanır. Dosyada hangi işlemin dava konusu yapıldığı dilekçenin başında netleştirilmelidir.
İdari Başvurunun Süreye Etkisi
Dava açma süresi içinde üst makama veya işlemi yapan idareye başvurulması, işlemeye başlamış süreyi durdurur. İdare cevap verirse kalan süre yeniden işlemeye başlar; kanunda öngörülen sürede cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi bu andan itibaren hesaplanır. Bu mekanizma yanlış kurulduğunda dava, esasa girilmeden süre yönünden reddedilir.
Yurt Dışındayken Dava Açmak
Yasağın muhatabı çoğu kez yurt dışındadır. Vekâletnamenin konsoloslukta düzenlenmesi veya yabancı ülkede düzenlenip usulüne uygun onaylanması zaman aldığı için, bu işlem dava süresinin son günlerine bırakılmamalıdır. Vekâletnamenin gecikmesi ihtimaline karşı dilekçenin süresinde verilip eksikliğin sonradan tamamlanması yolu değerlendirilir.
Dosyaya Konulacak Belgeler
- Pasaport giriş çıkış kayıtları ve varsa geri çevirme tutanağı
- Önceki ikamet izni, çalışma izni veya vize belgeleri
- Türkiye'deki aile bağını gösteren nüfus ve evlilik kayıtları
- Yasağın dayanağı olduğu belirtilen işlem veya idari para cezasına ilişkin evrak
- Varsa lehe sonuçlanmış ceza soruşturması veya kovuşturma belgeleri
Bu rehber genel usul bilgisi verir. Yasağın dayanağı, süresi ve kişinin Türkiye'deki bağları dosyadan dosyaya değiştiği için, dava dilekçesini hazırlamadan önce işlem türünü ve süre başlangıcını bir hukukçuyla teyit etmeniz önemlidir.