Türkiye ye giriş yapmak isteyen yabancının sınır kapısında geri çevrilmesi ya da vize başvurusunun sürekli reddedilmesi, çoğu zaman kayıtlarda yer alan bir tahdit kaydından kaynaklanır. Sorun, kişinin bu kaydın varlığını ve sebebini genellikle geç öğrenmesidir. Bu rehber 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ekseninde, giriş yasağına karşı idari yargı yolunun nasıl planlanacağını ele alır.
Kaydın Varlığını ve Sebebini Öğrenme Aşaması
Dava açmadan önce yapılması gereken ilk iş, hangi idari birim tarafından hangi sebeple bir kayıt konulduğunun öğrenilmesidir. Bu bilgi olmadan hazırlanan dilekçe, genel ifadelerle sınırlı kalır ve idarenin savunmasına karşı somut karşı argüman üretilemez. Bilgi edinme başvurusu, il göç idaresine yapılacak yazılı talep veya vekil aracılığıyla dosya incelemesi, öğrenme aşamasının araçlarıdır. Öğrenme tarihinin belgelenmesi ayrıca önemlidir; çünkü dava süresinin başlangıcı bu tarihe bağlanabilir.
Tahdit Kayıtlarının Farklı Kaynakları
- Vize veya ikamet izni süresinin aşılmasına bağlı olarak konulan kayıtlar
- Kamu düzeni veya kamu güvenliği gerekçesiyle uygulanan tedbirler
- Sağlık, sigorta veya harç yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden doğan kayıtlar
- Sınır dışı etme kararının doğal sonucu olarak uygulanan yasaklar
- Adli süreçlerle bağlantılı olarak ilgili birimlerce talep edilen kayıtlar
Dava Yolunda Süre ve Yetki
Sınır dışı etme kararlarına ve giriş yasağı doğuran işlemlere karşı idare mahkemesinde dava açılır. Kanun bu işlemler için genel idari dava süresinden daha kısa süreler öngörebildiğinden, tebliğ veya öğrenme tarihinden itibaren geçen her gün kritik hâle gelir. İdari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimliğine başvurulur; iki yolun karıştırılması, süre içinde yanlış mercie başvurulması sonucunu doğurur. Yetkili mahkemenin belirlenmesinde işlemi tesis eden idari birimin bulunduğu yer esas alınır.
Dilekçeyi Güçlendiren Belgeler
- Pasaport giriş çıkış kayıtları ve önceki ikamet izinlerine ait belgeler
- Türkiye deki aile bağlarını gösteren nüfus ve evlilik kayıtları
- Çalışma izni, öğrenim belgesi veya yatırım ilişkisini gösteren evrak
- Ödendiği ileri sürülen harç ve cezalara ilişkin makbuzlar
- Sağlık durumu veya insani gerekçelere dayanılıyorsa bunları destekleyen raporlar
Vatandaşlık Süreciyle Kesişme
Giriş yasağı bulunan kişinin vatandaşlık başvurusu veya devam eden başvurusu, 5901 sayılı Kanun kapsamındaki değerlendirmede olumsuz etkilenebilir. Bu nedenle iki süreç birbirinden bağımsız düşünülmemeli; idari yargıda elde edilecek sonucun vatandaşlık dosyasına yansıtılması planlanmalıdır. Ayrıca yürütmenin durdurulması talebi, seyahat ve aile birliği bakımından doğacak telafisi güç zararlar somutlaştırılarak gerekçelendirilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Kayıt türü ve dayanağı sonucu doğrudan değiştirdiğinden, giriş yasağını öğrendiğiniz anda kısa dava süreleri işlemeye başlayacağı için hukuki değerlendirme almanız önem taşır.