Yabancılar hukukunda giriş yasağı, çoğu zaman kişinin haberi olmadan sisteme işlenir ve varlığı ancak sınır kapısında ya da bir başvuru reddedildiğinde anlaşılır. Bu gecikme, dava açma süresinin fiilen erimesi anlamına gelir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamındaki işlemler idari nitelikte olduğundan, denetim yolu idari yargıdır ve İYUK hükümleri uygulanır.
İşlemin Türünü Doğru Adlandırmak
Uygulamada giriş yasağı ile sınır dışı etme kararı sıklıkla birbirine karıştırılır. Oysa bunlar farklı işlemlerdir; dayanakları, tebliğ usulleri ve itiraz mekanizmaları ayrıdır. Aynı şekilde vize reddi, ikamet izni iptali ve kimlik kaydına konulan tahdit kodu da ayrı ayrı işlemlerdir. Dilekçede hangi işlemin iptalinin istendiği açık yazılmazsa, doğru merciye başvurulmuş olsa bile talep eksik incelenebilir.
Öğrenme Tarihi ve Tebligat Sorunu
Süre, kural olarak işlemin yazılı bildiriminden itibaren işler. Yurt dışındaki bir yabancı bakımından ise bildirimin ulaşıp ulaşmadığı çoğu kez tartışmalıdır. Bu nedenle dosyada öğrenme anını gösteren her kayıt saklanmalıdır.
- Sınır kapısında düzenlenen tutanak veya verilen bilgi formu.
- Konsolosluk veya il göç idaresinden alınan yazılı cevap.
- Havayolu şirketinin uçuşa kabul etmeme bildirimi.
- Elektronik başvuru sisteminden alınan ret ekranı ve tarih bilgisi.
- Vekil aracılığıyla yapılan bilgi edinme başvurusuna verilen yanıt.
Yürütmenin Durdurulması Neden Ayrı Bir Konudur?
İptal davası açmak tek başına işlemin uygulanmasını durdurmaz. Aile birliği, eğitim veya devam eden ticari faaliyet gibi telafisi güç sonuçlar doğuran hâllerde yürütmenin durdurulması ayrıca ve gerekçelendirilerek talep edilmelidir. Bu talebin gücü, soyut mağduriyet anlatımından değil, somut belgeden gelir: okul kaydı, evlilik belgesi, çalışma izni veya süregelen tedavi raporu gibi.
Dosya Kurulum Sırası
- Yasağın kodu, süresi ve dayanağı hakkında yazılı bilgi talep edilir.
- Kişinin Türkiye ile bağını gösteren belgeler tek dosyada birleştirilir.
- Yasağa dayanak gösterilen olayın gerçekte nasıl geliştiği belgeyle karşılanır.
- Yabancı dildeki evrak için yeminli tercüme ve gerekli tasdik önceden tamamlanır.
- Dava dilekçesinde iptal talebi ile yürütmenin durdurulması talebi ayrı başlıklarda kurulur.
Değerlendirme
Bu tür dosyalarda en sık rastlanan kayıp, haklılıktan değil, işlemin geç öğrenilmesinden ve öğrenme anının belgelenememesinden doğar. Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; yasağın dayanağına ve kişinin statüsüne göre izlenecek yol değişir. Elinizdeki bildirim yazısıyla birlikte vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.