Türkiye'ye giriş yasağı, çoğu kez yabancının sınır kapısında ya da ikamet izni başvurusu sırasında öğrendiği bir idari işlemdir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ekseninde bu rehber, kaydın hangi sebeple konulduğunun tespitinden yargı yoluna kadar olan sırayı açıklar.
Önce Sebep: Kaydın Dayanağını Öğrenmek
Giriş yasakları farklı sebeplerle konulabilir: vize veya ikamet ihlali, sınır dışı kararının uygulanması, kamu düzeni gerekçesi, sağlık kaydı veya bulaşıcı hastalık, ya da kamu masrafıyla çıkış yapılmış olması. İtirazın içeriği tamamen bu sebebe bağlıdır. Bu nedenle ilk adım, ilgili il göç idaresi müdürlüğüne başvurarak kaydın hangi tarihte ve hangi gerekçeyle konulduğunun öğrenilmesidir. Vekâletname ile bu bilginin talep edilmesi mümkündür.
İdari Aşamada Yapılabilecekler
- Kaydın dayanağı bir borç veya masraf ise, ödemenin yapılıp belgelendirilmesi
- Vize ihlalinin mücbir sebepten kaynaklandığı hâllerde hastane kaydı, uçuş iptali gibi belgelerin sunulması
- Aile birliği, evlilik veya Türkiye'de öğrenim gibi durumlarda bunların resmî belgeyle ortaya konması
- Kaydın kaldırılması ya da özel vize talebiyle idareye başvurulması
Sınır Dışı Kararıyla Birlikte Gelen Yasaklarda Zaman Baskısı
Sınır dışı etme kararına karşı yargı yoluna başvuru, kanunda öngörülen kısa süreye tabidir ve bu süre içinde hareket edilmezse hem karar hem de ona bağlı yasak kaydı kalıcı hâle gelebilir. Kararın tebliğ biçimi ve tarihi bu nedenle dosyanın en kritik verisidir; tebligatın usulüne uygun yapılmadığı iddiası ayrıca ileri sürülmelidir. İdari gözetim altındaki kişiler bakımından ayrı bir itiraz yolu bulunduğu da göz ardı edilmemelidir.
Yargı Yoluna Geçerken Dilekçede Aranan Somutluk
İdari işlemin iptali istenirken yalnızca mağduriyet anlatımı yeterli olmaz. İşlemin sebep, konu, amaç ve şekil unsurları bakımından hukuka aykırılığı ayrı başlıklar hâlinde kurulmalı; kamu düzeni gerekçesine dayanan işlemlerde ölçülülük tartışması açıkça yapılmalıdır. Yürütmenin durdurulması talebi, telafisi güç zarar somutlaştırılarak istenmelidir.
Vatandaşlık Başvurusu Süreciyle Kesişim
Giriş yasağı veya ikamet ihlali kaydı, ileride yapılacak vatandaşlık başvurusunda ikamet şartının kesintisizliği bakımından da tartışma yaratır. Bu nedenle kaydın kaldırılması yalnızca giriş sorununu değil, uzun vadeli statü planını da ilgilendirir. İdari aşamada uzlaşmayla çözülebilecek bir eksiklik varken doğrudan dava açmak, çoğu kez zaman kaybı yaratır; buna karşılık idarenin cevap vermemesi hâlinde beklemek de süre kaybettirir. İki yolun takvimi birlikte kurulmalıdır.
Buradaki bilgiler geneldir; kayıt sebebi ve kişinin statüsü izlenecek yolu değiştirir. Somut durumunuz için göç mevzuatına hâkim bir hukukçudan değerlendirme almanız yerinde olur.