Türkiye'ye giriş yasağı çoğu zaman havalimanında ya da ikamet izni yenilenirken öğrenilir. Bu aşamada yapılan en maliyetli hata, kararın niteliği belirlenmeden gelişigüzel dilekçe vermektir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde bakıldığında, her yasak aynı hukuki işlem değildir ve her biri farklı bir mercie karşı sonuç doğurur.
Önce Kararın Niteliği Belirlenmeli
Uygulamada "tahdit" başlığı altında toplanan kayıtların bir kısmı sınır dışı etme kararının sonucu olarak doğar, bir kısmı vize ihlali veya kamu düzeni gerekçesiyle doğrudan konulur, bir kısmı ise bir kamu alacağının ödenmemesine bağlıdır. Kaydın kodu ve dayanağı öğrenilmeden yazılan itiraz dilekçesi, çoğunlukla "talebiniz mevzuata uygun bulunmamıştır" biçiminde tek cümlelik bir cevapla döner. Bu nedenle ilk adım, bilgi edinme veya doğrudan başvuru yoluyla kaydın dayanağını ve tarihini öğrenmektir.
İdari Makam mı, İdari Yargı mı?
Yasağın kaldırılması talebi kural olarak kararı tesis eden idareye yöneltilir. İdarenin ret cevabı veya susması üzerine yol idari yargıya döner. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, sınır dışı etme kararlarına karşı kanunda özel ve genel dava süresinden kısa bir süre öngörülmüş olmasıdır; bu tür kararlarda genel süreye güvenmek hak kaybına yol açar. Vatandaşlık başvurusunun reddi ise 5901 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir işlemdir ve giriş yasağı dosyasıyla birlikte tek dilekçede toplanmaya çalışıldığında talepler birbirine karışır.
Yanlış Mercie Başvurunun Somut Sonuçları
- Konsolosluğa yapılan vize başvurusuyla yasağın kaldırılacağı beklentisi; vize reddi ile tahdit kaydı ayrı işlemlerdir.
- Yasağı koyan idare yerine başka bir il müdürlüğüne yapılan başvurunun cevapsız kalması.
- Yürütmenin durdurulması talebinin dilekçede hiç yer almaması nedeniyle dava süresince yasağın fiilen sürmesi.
- Yabancının Türkiye'de bulunmaması hâlinde vekâletnamenin usulüne uygun düzenlenmemesi.
Başvuru Dosyasını Güçlendiren Belgeler
- Pasaport giriş-çıkış kayıtları ve önceki ikamet izinlerinin tarihleri.
- Türkiye'deki aile bağını, çalışma veya öğrenim durumunu gösteren resmî belgeler.
- Yasağın dayanağı bir borç veya idari para cezası ise ödeme ya da yapılandırma belgeleri.
- Ceza dosyası varsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya beraat kararı örneği.
Yabancılar hukukunda kararın gerekçesi ile kaydın kodu arasındaki ilişki teknik bir konudur ve dosyadan dosyaya değişir. Bu metin genel bir yol haritası sunar; başvurudan önce kaydın dayanağını resmî yoldan öğrenip hukuki değerlendirme almak, gereksiz süre kaybını önler.