Sınır dışı etme sürecinde yabancı çoğu zaman aynı anda iki ayrı idari kararla karşılaşır: sınır dışı etme kararı ve idari gözetim kararı. Bu iki karar aynı dosyada yer alsa da farklı mercilere taşınır ve süreleri birlikte işler. YUKK ile 5901 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte itirazın yanlış makama yapılması, hem kısa süreleri tüketir hem de fiilî sınır dışı işlemini durdurma imkânını ortadan kaldırabilir.
İki Karar, İki Ayrı Merci
- Sınır dışı etme kararı idari bir işlemdir ve idari yargı yerinde dava konusu edilir.
- İdari gözetim kararı özgürlüğü kısıtlayıcı niteliği nedeniyle sulh ceza hâkimliğine yapılacak itirazla denetlenir.
- Gözetim süresinin uzatılmasına ilişkin kararlar için itiraz imkânı, sürenin her uzatımında yeniden değerlendirilmelidir.
- Geri gönderme merkezindeki koşullara ilişkin şikâyetler ayrı bir başvuru konusu oluşturur.
Sınır dışı kararına karşı sulh ceza hâkimliğine, gözetim kararına karşı idare mahkemesine yapılan başvuru, konu bakımından incelenemez ve zaman kaybına yol açar.
Süreler Neden Bu Kadar Kritik?
Bu alanda dava açma süresi genel idari uyuşmazlıklara göre daha kısa tutulmuştur ve karar tebliğinden itibaren işler. Tebligatın nasıl yapıldığı, yabancının anladığı dilde bilgilendirilip bilgilendirilmediği ve tercüman desteği sağlanıp sağlanmadığı bu nedenle ilk incelenmesi gereken hususlardır. Sürenin kaçırılması, esasa ilişkin en güçlü iddiayı bile tartışılamaz hale getirir.
Dava Dilekçesinde Öne Çıkarılacak Olgular
- Ülkeye dönüş hâlinde karşılaşılacak somut riskin belgelerle ortaya konması
- Türkiye'de kurulmuş aile bağları, bakmakla yükümlü olunan kişiler ve çocukların durumu
- Sağlık durumuna ilişkin raporlar ve tedavi sürekliliği gerektiren hâller
- Devam eden başvuru, dava veya izin süreçlerinin dosyaya bildirilmesi
- Kararın dayandığı gerekçenin somut olayla bağının tartışılması
Kararın Uygulanmasını Durdurma Meselesi
Dava açılmış olması her durumda işlemin uygulanmasını kendiliğinden askıya almaz. Bu nedenle dilekçede yürütmenin durdurulması talebinin ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir. Ayrıca uluslararası koruma başvurusu bulunan dosyalarda bu başvurunun akıbetinin sınır dışı işlemine etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Aileye ve Temsile İlişkin Pratik Notlar
Geri gönderme merkezinde bulunan kişiyle iletişim sınırlı olabildiğinden, vekâletname ve yazışma düzeninin başta kurulması gerekir. Kararın bir örneğinin, tebliğ tarihini gösterecek biçimde temin edilmesi ise bütün takvimin dayanağıdır.
Burada aktarılanlar genel nitelikte bilgilerdir. Sınır dışı dosyalarında süreler kısa ve sonuçlar ağır olduğundan, karar elinize ulaştığı anda gecikmeksizin hukuki destek almanız gerektiğini hatırlatmak isteriz.