Türkiye'ye giriş yasağı konulması, vize veya ikamet izni talebinin reddi ve buna bağlı işlemler idari nitelikte kararlardır. Bu kararlarda esasa ilişkin haklılık kadar, kararın öğrenildiği anın belgelenmesi belirleyicidir; çünkü yurt dışında bulunan ilgiliye tebligat çoğu zaman gecikmeli veya dolaylı olarak ulaşır ve dava süresi bu gecikmeye rağmen işler.
Kararın Türünü Ayırt Etmek
YUKK kapsamında karşılaşılan işlemler tek tip değildir. İkamet izni başvurusunun reddi, ikamet izninin iptali, giriş yasağı kaydı ve sınır dışı etme kararı birbirinden farklı sonuç doğurur. 5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurusunun reddi ise ayrı bir işlem türüdür. Dilekçede işlemin adı yanlış yazıldığında, itirazın konusu ile dava konusu işlem örtüşmez ve dosya esasa girmeden sonuçlanabilir.
Sürelerin Hepsi Aynı Değildir
Genel idari işlemlere karşı İYUK'ta öngörülen dava açma süresi ile bazı yabancılar hukuku işlemleri için öngörülen özel süreler farklıdır. Özellikle sınır dışı etme kararı gibi işlemler, genel süreye değil çok daha kısa özel bir süreye tabidir ve bu süre kaçırıldığında karar kesinleşir. Bu nedenle her dosyada önce hangi sürenin uygulanacağı tespit edilmeli, ardından takvim kurulmalıdır. Yanlış sürenin esas alınması, esasen haklı bir talebin dahi incelenmeden reddine yol açar.
Tebligat Gecikmesine Karşı Alınacak Önlemler
- Başvuru sırasında verilen adres ve iletişim bilgilerinin güncel tutulması
- Türkiye'de bir vekile yetki verilerek tebligata elverişli adres oluşturulması
- Yurt dışında düzenlenen vekâletnamede apostil ve yeminli tercüme eksiğinin baştan giderilmesi
- Havalimanında veya sınır kapısında yapılan bildirimlerde imzalanan belgenin bir örneğinin talep edilmesi
- Sistemde görünen yasak kaydının hangi tarihte konulduğunun idareden yazılı olarak istenmesi
İdari Başvuru ile Dava Yolunun İlişkisi
Bazı kararlarda idareye yapılacak başvuru dava açma süresini etkilerken, bazılarında etkilemez. Bu ayrım gözetilmeden yapılan idari başvurular, ilgilinin cevabı beklerken dava süresinin dolmasına neden olabilir. Güvenli yaklaşım, idari başvuru yapılırken dava süresinin ayrıca izlenmesi ve süre dolmadan iptal davasının açılmasıdır. Yürütmenin durdurulması talebi ise dilekçede ayrıca ve gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir; talep edilmediği hâlde re'sen karar verilmesi beklenmemelidir.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Aile birliği, çalışma veya öğrenim bağını gösteren resmî kayıtlar
- Türkiye'deki ikamet geçmişi ve önceki izinlere ilişkin belgeler
- Yasak gerekçesi bir olaya dayanıyorsa o dosyanın akıbetini gösteren adli kayıt
- Ret gerekçesinin somut olayla bağlantısını tartışan ayrıntılı açıklama
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Kararın türü, tebligatın şekli ve ilgilinin Türkiye ile bağı sonucu doğrudan etkilediğinden, süre işlemeye başlamışken vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme alınması önerilir.