Türkiye'ye giriş yasağı ya da ikamet izni başvurusunun reddi ile karşılaşan yabancılar için belirleyici olan, kararın hangi hukuki temele dayandığıdır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki işlemlerle 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamındaki başvurular farklı usullere ve farklı sürelere tabidir. Aynı dosyada birden fazla karar bulunabildiğinden her biri için ayrı takvim kurulması gerekir.
Kararın türünü ve tebliğini belirlemek
Giriş yasağı çoğu zaman sınır kapısında ya da başvuru sırasında öğrenilir; bazı hâllerde ise ancak sistem kaydı sorgulandığında görülür. İdari yargıda süre, kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren işlediğinden, yasağın varlığının fiilen öğrenildiği an ile tebliğ tarihinin birbirinden ayrılması gerekir. Sınır dışı etme kararına karşı öngörülen başvuru süresi genel dava süresinden çok daha kısadır; bu nedenle elde edilen belgenin hangi karar türü olduğu ilk günde netleştirilmelidir.
Sık karşılaşılan hata başlıkları
- Sınır dışı kararına ilişkin kısa süreyi genel dava süresiyle karıştırmak
- İdari başvuru ile iptal davasının aynı şey olduğunu varsaymak
- Kararı veren idare yerine yanlış makamı hasım göstermek
- Tebligat adresi güncellenmediği için kararı hiç öğrenememek
- Yürütmenin durdurulması istemini dilekçeye hiç koymamak
İptal talebini gerekçelendirmek
İdari yargıda denetim; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yapılır. Bu nedenle dilekçe yalnızca mağduriyet anlatımı üzerine kurulmamalı, kararın dayandığı olgunun gerçekte var olup olmadığı ve ölçülü bir sonuç doğurup doğurmadığı ayrı ayrı tartışılmalıdır. Aile birliği, Türkiye'de doğmuş çocukların bulunması, uzun süreli ikamet geçmişi ve sağlık durumu gibi kişisel koşullar ölçülülük değerlendirmesini destekleyen olgulardır ve belgeyle ortaya konulmalıdır.
Başvuru dosyasında bulunması gerekenler
- Karara ilişkin tebliğ belgesi veya öğrenmeyi gösteren kayıt
- Pasaport işlem sayfaları ile giriş çıkış kayıtları
- Önceki ikamet izinleri ve başvuru dosyasının çıktısı
- Aile bağını gösteren nüfus ve evlilik belgeleri, varsa tercümeleri
- Yasağın dayandığı iddiaya cevap veren adli veya idari belgeler
Yabancılar hukukunda süreler kısa, sonuçlar ise kişinin Türkiye'deki tüm yaşam düzenini etkileyecek ağırlıktadır. Buradaki genel açıklamalar elinizdeki kararın türüne göre farklı sonuç verebileceğinden, tebliğ belgenizle birlikte erken bir hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.