Sınır dışı etme kararlarında hukuki mücadelenin penceresi son derece dardır. Kararın tebliğinden sonra geçen her gün, dava hakkının kullanılamaz hâle gelmesi anlamına gelebilir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde, bu kararlara karşı izlenecek yolu ve sık yapılan usul hatalarını inceleyelim.
Tebliğ Anı ve Kısa Dava Süresi
Sınır dışı etme kararı, hakkında karar verilen yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Bu karara karşı idare mahkemesine başvuru süresi yedi gündür ve genel idari yargı süresinden ayrılır. Mahkeme başvuruyu onbeş gün içinde sonuçlandırır ve verilen karar kesindir. Dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulmuş olması hâlinde, kanunda sayılan istisnalar dışında yabancı sınır dışı edilmez. Sürenin bu kadar kısa olması nedeniyle tebliğ evrakının tarihi ve tebligatın kime yapıldığı dosyanın ilk kontrol edilecek unsurudur.
Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir
Yetki, kararı veren idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesine göre belirlenir. Yabancının fiilen bulunduğu yer ile kararı veren valiliğin bulunduğu yer farklı olabildiğinden, dilekçenin yanlış yerdeki mahkemeye verilmesi sık görülür. Yetkisizlik hâlinde dosya gönderilir; ancak yedi ve onbeş günlük takvimin işlediği bir süreçte bu gönderme, kararın etkisiz kalmasına yol açabilir.
İdari Gözetim Ayrı Bir İncelemeye Tabidir
Sınır dışı etme kararı ile idari gözetim kararı birbirinden farklıdır ve farklı mercilerce denetlenir. İdari gözetim altına alma kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; hâkimlik incelemesini kısa sürede tamamlar ve gözetimin devamı düzenli aralıklarla değerlendirilir. Dilekçelerde bu iki başvurunun karıştırılması, her ikisinin de sonuçsuz kalmasına neden olur.
Vatandaşlık Başvurusu Devam Ederken
5901 sayılı Kanun kapsamında yürüyen bir vatandaşlık başvurusunun bulunması, sınır dışı sürecini kendiliğinden durdurmaz; iki süreç ayrı ayrı ilerler. Buna karşılık aile birliği, uzun süreli ikamet veya kanunda sayılan koruma statülerine ilişkin veriler dava dilekçesinde ayrıntılı biçimde ortaya konulmalıdır.
Sık Yapılan Usul Hataları
- Tebliğ tarihinin dosyada belgelenmemesi ve süre tartışmasının doğması
- Yalnızca genel ifadelerle karar aleyhine başvurulup somut kişisel durumun ortaya konulmaması
- İdari gözetime itiraz ile sınır dışı kararına karşı davanın tek dilekçede birleştirilmesi
- İkamet izni, çalışma izni ve aile bağlarına ilişkin belgelerin ekte sunulmaması
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Kararın dayanağı, yabancının statüsü ve tebligatın biçimi sonucu doğrudan etkileyeceğinden, tebliğin ardından gecikmeden hukuki destek alınması önem taşır.