Sınır dışı etme kararları, sonuçları geri dönülmez nitelikte olabildiği için yabancılar hukukunun en dar takvimli başlıklarından biridir. YUKK kapsamında bu karara karşı idare mahkemesine başvuru için tanınan süre yedi gündür ve süre, kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğiyle işlemeye başlar. Aşağıda başvurunun nasıl hazırlanacağı ve bu süreçte hangi güvencelerin işlediği ele alınmıştır.
Yedi Günlük Sürenin İşleyişi
Bu süre içinde dava açılması hâlinde, yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı kural olarak sınır dışı edilmez; yabancının kendi talebiyle ayrılması hâli bunun dışındadır. Mahkeme kararını kanunda öngörülen kısa süre içinde verir ve bu karar kesindir. Dolayısıyla dilekçenin ilk hâli, aynı zamanda son hâlidir; sonradan geliştirilecek bir savunma imkânı çoğu zaman bulunmaz. Bu nedenle tüm iddia ve deliller ilk dilekçede eksiksiz sunulmalıdır.
Dilekçede Öne Çıkarılacak Hususlar
- Kararın hangi sebebe dayandığı ve bu sebebin somut olayla bağı tartışılmalıdır.
- Aile birliği, Türkiye'de doğmuş veya uzun süredir yaşayan çocukların durumu belgelenmelidir.
- Uluslararası koruma başvurusu bulunup bulunmadığı ayrıca belirtilmelidir.
- Sağlık durumu, tedavi süreci ve seyahat engeli varsa raporlarla desteklenmelidir.
- Geri gönderme yasağı kapsamında ileri sürülecek riskler somut olgularla açıklanmalıdır.
İdari Gözetim Kararı Ayrı Bir Yoldur
Sınır dışı etme kararıyla birlikte verilen idari gözetim kararı, farklı bir merci ve farklı bir usulle denetlenir. Gözetim altındaki kişi veya yasal temsilcisi, bu karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir ve bu başvuru sınır dışı kararına karşı açılan davayı etkilemez. İki yolun karıştırılması, hem serbest bırakılma talebinin hem de iptal isteminin gecikmesine yol açar. Gözetim süresinin uzatılmasına ilişkin kararlar bakımından da yeni bir başvuru hakkı doğar.
Vatandaşlık Başvurusunda Ret Kararının Farkı
5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurularının reddi, sınır dışı kararından farklı bir rejime tabidir ve idari yargının genel dava açma süresi içinde iptal davasına konu edilebilir. Ret gerekçesinin dosyadan istenmesi, hangi koşulun eksik görüldüğünü anlamak bakımından ilk adımdır. Eksikliğin giderilebilir nitelikte olduğu hâllerde yeni bir başvuru ile dava yolu arasında tercih yapılırken, sürenin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır; idari başvurunun tekrarlanması dava süresini kendiliğinden yenilemez.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Yabancılar hukukunda süreler çok kısa ve kararlar çoğu zaman kesin nitelikte olduğundan, tebligatı aldığınız gün bir avukatla iletişime geçmeniz önem taşır.