Sınır dışı etme kararlarında hukuki mücadelenin en zor yanı, itiraz penceresinin olağanüstü dar olmasıdır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu bu kararlara karşı başvuru yolunu ve süresini özel olarak düzenlerken, vatandaşlık iddiası bulunan hâllerde 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu devreye girer. Gün hesabının yanlış yapılması, esasa ilişkin en güçlü belgelerin dahi değerlendirilememesi sonucunu doğurur.
Tebliğ Anı ve Sürenin İşlemeye Başlaması
Karar, yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Tebliğ ile birlikte kısa süreli başvuru hakkı işlemeye başlar; kanun bu kararlara karşı idare mahkemesine başvuru için yedi günlük bir süre öngörmüştür. Mahkeme başvuruyu on beş gün içinde sonuçlandırır ve bu konudaki karar kesindir. Kural olarak başvuru süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez; ancak kanunda sayılan bazı sınır dışı sebeplerinde bu koruma farklı işleyebilir. Bu nedenle kararın hangi sebebe dayandığı ilk okumada tespit edilmelidir.
Ret Gerekçesini Madde Madde Ayrıştırmak
Dava dilekçesinin gücü, idarenin gerekçesini genel ifadelerle değil tek tek karşılamasından gelir. İzlenecek yöntem şudur:
- Kararda dayanılan sebep başlıkları liste hâline getirilir.
- Her başlığın hangi somut olguya dayandırıldığı belirlenir.
- Olgunun gerçek dışı, eksik veya güncelliğini yitirmiş olduğu belgeyle karşılanır.
- Karşılanamayan başlıklar için orantılılık ve aile yaşamının korunması gibi üstün nitelikteki menfaat değerlendirmeleri ileri sürülür.
Dosyaya Sunulacak Belgelerin Hazırlığı
Süre kısa olduğu için belge toplama işi dilekçe yazımıyla eş zamanlı yürütülmelidir. Türkiye ile bağı gösteren evlilik ve doğum kayıtları, çocukların eğitim durumu, ikamet izni geçmişi, çalışma kayıtları ve sağlık raporları bu kapsamdadır. Geri gönderilmesi hâlinde ciddi bir tehlikeyle karşılaşacağı iddiası varsa, bu iddianın soyut kalmaması ve ülkeye özgü güncel bilgilerle desteklenmesi gerekir. Belgelerin yabancı dilde olması hâlinde çeviri ve onay süreci de takvime eklenmelidir.
İdari Gözetim ve Paralel Başvurular
Sınır dışı kararı çoğu zaman idari gözetim kararıyla birlikte uygulanır. İdari gözetime karşı başvuru yolu ve merci, sınır dışı kararına karşı açılan davadan ayrıdır ve bu iki süreç birbirini beklemez. Uluslararası koruma başvurusunun bulunduğu hâllerde ise dosyanın hangi statü altında işlem gördüğü netleştirilmelidir; aksi hâlde başvurular birbirinin sonucunu etkileyebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kararın dayandığı sebep ve kişinin statüsü süreleri ve izlenecek yolu doğrudan değiştirdiğinden, tebligatı aldığınız gün bir hukukçuya başvurmanız hak kaybını önlemek bakımından kritiktir.