Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı için en kritik konu süredir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında verilen karara karşı yargı yolu açıktır; ancak bu yol, kararın tebliğinden itibaren işleyen kısa bir süreyle sınırlıdır. Sürenin kaçırılması, esasa ilişkin ne kadar güçlü argüman bulunursa bulunsun sonucu değiştirir.
Tebligat Şekli ve Sürenin Başlangıcı
Karar; yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Tebligatta kararın gerekçesi, itiraz usulü ve süresi bildirilir. Uygulamada tartışma çoğunlukla tebligatın kime ve nasıl yapıldığı üzerinde çıkar. Bu nedenle tebliğ evrakının bir örneği mutlaka temin edilmeli, üzerindeki tarih ve imza kaydı korunmalıdır. Yabancının dilini anlamadığı bir tebligatta tercüman desteği sağlanıp sağlanmadığı da ayrıca not edilmelidir.
Dilekçenin Kurgusu
İtiraz dilekçesi iki katmanlı yazılmalıdır. Birinci katman usule ilişkindir: kararın hangi sebebe dayandığı, bu sebebin karar metninde somutlaştırılıp somutlaştırılmadığı ve değerlendirmenin bireyselleştirilip bireyselleştirilmediği tartışılır. İkinci katman ise kişinin somut durumunu ortaya koyar. Şu belgeler bu katmanı güçlendirir:
- Türkiye'deki ikamet, çalışma ve eğitim kayıtları
- Aile bağlarını gösteren nüfus ve evlilik belgeleri
- Varsa sağlık durumu ve tedavi sürekliliğine ilişkin raporlar
- Menşe ülkedeki riski destekleyen resmi veya kurumsal kaynaklar
Geri Gönderme Yasağı ve Aile Yaşamı
Kişinin gönderileceği ülkede ağır muamele riski bulunduğu iddiası, dosyanın en ağırlıklı savunma eksenidir. Bu iddia genel bir anlatımla değil, kişinin kendi durumuyla bağlantı kurularak açıklanmalıdır. Aynı şekilde Türkiye'de kurulu aile yaşamının bulunması halinde, kararın bu bağ üzerindeki etkisi ile idarenin gözettiği kamu yararı arasındaki denge tartışılmalıdır. 5901 sayılı Kanun kapsamında vatandaşlık başvurusu bulunan dosyalarda bu sürecin aşaması da bildirilmelidir.
İdari Gözetim Ayrı Bir İtiraz Konusudur
Sınır dışı kararı ile idari gözetim kararı birbirinden farklıdır ve bunlara karşı başvuru yolları da ayrıdır. Gözetim altında bulunan kişi bakımından, gözetimin devamına ilişkin kararlara karşı başvuru imkanı her aşamada değerlendirilmelidir. İki dosyanın karıştırılması, biri için verilen dilekçenin diğeri bakımından sonuçsuz kalmasına yol açar.
Gönüllü Geri Dönüş Teklifi Karşısında
Bazı dosyalarda idare, gönüllü geri dönüş seçeneğini gündeme getirir. Bu seçeneğin kabulü, sonraki giriş yasağı süresi ve yeniden başvuru imkanları bakımından farklı sonuçlar doğurabilir. Karar verilmeden önce, kişinin Türkiye'ye dönüş beklentisi ve mevcut yargı başvurusunun akıbeti birlikte değerlendirilmelidir; itiraz süresi işlemeye devam ettiğinden görüşmeler süreyi durdurmaz.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her yabancının statüsü, kalış sebebi ile menşe ülke koşulları farklı sonuç doğurabilir. Süre çok kısa olduğundan, karar elinize ulaştığı anda hukuki destek almanız önemlidir.