Sınır dışı etme kararlarında en belirleyici unsur, kararın içeriğinden önce süredir. Tebligattan sonra işlemeye başlayan başvuru süresi kısa tutulmuştur ve kaçırıldığında karar kesinleşerek uygulanabilir hale gelir. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde yürüyen bu süreçte, itiraz hazırlığı ile idari gözetim süreci çoğu zaman eş zamanlı yönetilmek zorundadır.
Kararın Türünü Doğru Okumak
Evrakta yer alan kod ve gerekçe, hangi sebebe dayanıldığını gösterir. Kamu düzeni gerekçesi, vize veya ikamet ihlali, çalışma izni bulunmaması ya da başvurunun reddi gibi sebeplerin her biri farklı savunma kurgusu gerektirir. Ayrıca karara eklenen giriş yasağı, süresi ve kapsamı bakımından ayrıca değerlendirilmesi gereken bağımsız bir işlemdir.
Sürenin Başlangıcını Belgelemek
Süre, kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğinden itibaren hesaplanır. Uygulamada en çok tartışma, geri gönderme merkezinde yapılan tebligatın tarihinde çıkar. Tebliğ evrakının imzalı örneği alınmalı, alınamıyorsa merkez kaydına dayanılarak tarih tespiti istenmelidir. Bu süre niteliği gereği uzatılamaz; ek delil toplanacak olsa bile başvurunun süresinde yapılıp delillerin sonradan sunulması tercih edilmelidir.
İdari Gözetim Ayrı Bir Başvuru Konusudur
Sınır dışı kararına karşı yapılan başvuru ile idari gözetim kararına karşı yapılan başvuru birbirinden ayrıdır; merci ve usul farklıdır. Gözetim altındaki kişi bakımından serbest bırakılma talebi, sınır dışı dosyasının sonucundan bağımsız olarak her aşamada gündeme getirilebilir. Bu iki hattın karıştırılması, yanlış mercie yapılan başvuru nedeniyle zaman kaybına yol açar.
Dilekçede Öne Çıkarılacak Deliller
- Türkiye’de kurulmuş aile bağına ilişkin nüfus ve okul kayıtları
- Geri gönderilmesi halinde karşılaşılacak risklere dair belgeler
- Sağlık durumu ve tedavi sürekliliğine ilişkin raporlar
- Geçerli ikamet, çalışma veya öğrenim belgeleri
- Kamu düzeni gerekçesine dayanılmışsa, buna esas alınan olayla ilgili adli evrak
Vatandaşlık Süreciyle İlişkisi
5901 sayılı Kanun kapsamında devam eden bir başvurunun bulunması, sınır dışı işlemini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak dosyadaki bağların değerlendirilmesinde dikkate alınabilecek bir unsurdur. Başvuru aşamasındaki durum, ikamet geçmişi ve varsa istisnai vatandaşlık talebi, dilekçede ayrı bir başlık altında açıklanmalıdır.
Bu açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar. Yabancının statüsü, karara esas alınan gerekçe ve gözetim koşulları dosya bazında çok farklı sonuçlar doğurabildiğinden, tebligattan hemen sonra hukuki değerlendirme yapılması önem taşır.