Sınır dışı etme kararlarına ilişkin dosyalarda başarısızlığın en sık nedeni, kararın içeriğine dair itirazın zayıf olması değil, başvurunun süresinde yapılmamasıdır. Bu süre, idari yargıdaki genel dava açma süresinden belirgin biçimde kısadır ve kaçırıldığında esasa girilmeden sonuç doğar. Aşağıdaki rehber, 6458 sayılı YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde süre kaynaklı riskleri azaltmaya odaklanır.
Tebliğ ile Başlayan Zincir
Süre, kararın ilgiliye, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilmesiyle işlemeye başlar. Bu nedenle dosyadaki en kritik belge çoğu zaman kararın kendisi değil, tebliğ evrakıdır. Tebligatın kime, nerede ve hangi tarihte yapıldığı; kişinin anladığı dilde bilgilendirilip bilgilendirilmediği; hakkında idari gözetim kararı da bulunup bulunmadığı ilk bakışta tespit edilmelidir.
Süre Kaybına Yol Açan Tipik Durumlar
- Tebliğin geri gönderme merkezinde yapılması ve tarihin kişiye ulaşmaması
- Kararın yalnızca Türkçe metinle bildirilmesi ve içeriğin geç anlaşılması
- Vekâletnamenin geç düzenlenmesi nedeniyle dosya örneğinin geç alınması
- İdari gözetime itiraz ile sınır dışı kararına karşı davanın karıştırılması
- Uluslararası koruma başvurusunun sürece etkisinin hesaba katılmaması
Dosyayı Sağlamlaştıran Belgeler
- Tebliğ evrakının okunaklı örneği ve tarih tespiti
- Türkiye'deki aile bağlarını, çalışma ve ikamet geçmişini gösteren kayıtlar
- Sağlık durumu veya eğitim devamlılığına dair resmî belgeler
- Geri gönderileceği ülkeye ilişkin somut risk iddiasını destekleyen bilgiler
- Varsa daha önceki başvuru ve ret kararlarının tam dosya örneği
Gözetim İtirazı ile Davayı Ayrı Yürütmek
İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan itiraz ile sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde açılan dava, farklı merciler önünde ve farklı takvimlerde yürür. İkisinin tek dilekçeye sıkıştırılması, hem gözetimin sürmesine hem de asıl karara karşı sürenin işlemeye devam etmesine yol açabilir. Vatandaşlık başvurusu bulunan dosyalarda 5901 sayılı Kanun kapsamındaki sürecin ayrıca izlenmesi gerekir.
Son Söz
Bu bilgiler genel niteliktedir. Kişinin statüsü, ailevi durumu ve kararın dayandığı gerekçe sonucu değiştirebileceğinden, süre hesabının dosyaya bakan bir hukukçuyla birlikte yapılması önem taşır.