Sınır dışı etme kararlarında süre, diğer idari işlemlere göre çok daha dar bir aralıkta işler ve kaçırıldığında telafisi fiilen imkânsız hale gelir. Bu nedenle karar tebliğ edildiği anda yapılması gereken ilk şey, kararın türünü ve dayandığı sebebi doğru okumaktır.
Kararın Dayanağını Ayırt Etmek
6458 sayılı YUKK, sınır dışı kararını farklı sebeplere bağlar: vize veya ikamet izni ihlali, kamu düzeni ve güvenliği gerekçesi, çalışma izni olmadan çalışma gibi. Gerekçe, hem dava dilekçesinin içeriğini hem de idari gözetim tedbirinin uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Kamu düzeni gerekçesine dayanan kararlarda savunma, somut olguların ölçülülük denetimine tabi tutulması üzerine kurulur.
Tebligatın usulü
Kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilip edilmediği ile kararın anlaşılabileceği bir dilde bildirilip bildirilmediği ayrı bir denetim konusudur. Tebligattaki eksiklik, sürenin başlangıcını da tartışmalı hale getirir.
Dava Süresi ve Yürütmenin Durumu
Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesine başvurulur ve bu başvuru için tanınan süre, genel idari dava süresinden kısadır. Dava açılması, kanunun öngördüğü hallerde sınır dışı işleminin durdurulması sonucunu doğurur; ancak bu sonuç her karar türü için otomatik değildir. Bu nedenle dilekçede yürütmenin durdurulması talebinin ayrıca ve gerekçeli biçimde yer alması gerekir.
- Tebliğ tarihi ve tebliğ tutanağının bir örneği alınır.
- İdari gözetim kararı varsa buna karşı ayrı itiraz yolu değerlendirilir.
- Aile birliği, sağlık durumu ve eğitim bağı gibi kişisel unsurlar belgeyle gösterilir.
- Geri gönderme yasağı kapsamına giren bir risk varsa, bu iddia baştan ileri sürülür.
Vatandaşlık Başvurusu Devam Ederken
5901 sayılı Kanun kapsamında yürüyen bir vatandaşlık başvurusu, tek başına sınır dışı kararını geçersiz kılmaz; ancak dosyadaki bağlılık unsurlarını ortaya koyması bakımından önemlidir. İki dosya farklı mercilerde yürüdüğünden, birinde verilen dilekçe diğerinde otomatik olarak dikkate alınmaz.
Belgelerin Toparlanması
İkamet izni geçmişi, pasaport giriş-çıkış kayıtları, çalışma izni belgeleri, aile bireylerine ait kimlik ve nüfus kayıtları tek dosyada birleştirilmelidir. Yurt dışındaki belgeler için tasdik ve tercüme süreci zaman aldığından, dava süresi işlerken bu işlem paralel yürütülmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar. Kararın gerekçesi ve tebligatın biçimi süreyi doğrudan etkilediğinden, karar elinize geçtiği gün bir avukatla iletişime geçmeniz kritik önem taşır.