Ayıplı mal uyuşmazlıklarında tüketicinin haklı olması çoğu zaman yetmez; haklılığın ne zaman ve nasıl belgelendiği sonucu belirler. TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği kapsamındaki bir talepte, ürünün kusurlu olduğunun ortaya konması kadar bu kusurun teslimden önce var olduğunun gösterilmesi de önem taşır. Bu rehber, ispat ekseninde bir süre ve usul planının nasıl kurulacağını ele alır.
Ayıbın Fark Edildiği An Kayda Geçirilmeli
İspatın temeli, ayıbın fark edildiği andaki kayıttır. Ürünü teslim alırken çekilen kargo açılış görüntüsü, kutu ve etiket fotoğrafı, ilk arıza anındaki ekran görüntüsü sonradan üretilemez. Satıcıya yapılan ilk bildirimin tarihi de aynı ölçüde kritiktir: telefonla yapılan görüşme kayıt bırakmazken, e-posta veya çağrı merkezi başvuru numarası tarihli bir delil oluşturur.
Gizli Ayıp mı, Açık Ayıp mı?
Ayrımın pratik sonucu doğrudan takvime yansır. Gözle görülebilen bir kusurun teslim sırasında bildirilmemesi, satıcının kabul savunmasını güçlendirir. Buna karşılık ancak kullanımla ortaya çıkan gizli ayıplarda bildirim, kusurun anlaşıldığı ana bağlanır. Satıcının ayıbı gizlediği ya da ağır kusurlu olduğu hallerde ise zamanaşımı savunmasının dinlenmeyeceği kabul edilir. Dosyada hangi ihtimalin savunulacağı, toplanacak delilin türünü de değiştirir.
İspat Zincirini Kuran Belgeler
- Fatura veya sipariş özeti ile teslim tarihini gösteren kargo kaydı
- Yetkili servis raporu; onarım fişleri ve serviste geçen sürenin dökümü
- Aynı üründe tekrarlayan arızayı gösteren ikinci ve üçüncü servis kayıtları
- Satıcı veya platformla yapılan yazışmaların tam metni (kesilmiş ekran görüntüsü değil)
- Tanık beyanı gerekiyorsa, olayı doğrudan gören kişilere ait bilgiler
Başvuru Sırasını Bozmayın
Parasal sınıra göre önce tüketici hakem heyetine, sınırın üzerindeki taleplerde tüketici mahkemesine başvurulur. Yanlış merciye yapılan başvuru sürecin uzamasına yol açar ve bu sırada zamanaşımı işlemeye devam eder. Hakem heyeti kararına karşı itiraz yolunun da kendi kısa süresi vardır; kararın tebliğ tarihi bu nedenle ayrıca not edilmelidir.
Seçimlik Hak Tercihinin İspata Etkisi
Onarım, değişim, bedel indirimi ve sözleşmeden dönme talepleri farklı ispat ağırlığı taşır. Bedel indirimi isteyen tüketicinin değer kaybını ortaya koyması, sözleşmeden dönmek isteyenin ise ayıbın ürünü kullanılamaz kıldığını göstermesi beklenir. Tercih dilekçede net yazılmalı, sonraki aşamalarda birbiriyle çelişen taleplerde bulunulmamalıdır; çelişki karşı tarafın en kolay kullandığı savunmadır.
Bu metin bilgilendirme amacı taşır. Ürünün türü, satışın yapıldığı kanal ve sözleşme koşulları sürelerin hesabını değiştirebileceğinden, kendi durumunuz için ayrıntılı bir değerlendirme almanız yerinde olur.