Taşınmaz veya diğer yatırım araçları üzerinden vatandaşlık başvurusunda süreç, tek bir dosya değil birbirini izleyen idari halkalardan oluşur. Bir halkadaki gecikme, sonraki adımın koşullarını değiştirebilir. Bu rehber 5901 sayılı Kanun ile YUKK uygulaması arasındaki geçişleri ve başvurunun hangi makama yapılacağını konu alır.
Sıralamayı Bozmamak
Yatırım temelli başvurularda genel akış; yatırımın gerçekleştirilmesi, yetkili kurumdan uygunluk belgesinin alınması, buna dayalı ikamet izni ve ardından vatandaşlık başvurusu biçimindedir. Taşınmaz yatırımında uygunluk değerlendirmesi tapu idaresi ve ilgili bakanlık nezdinde yürütülür; devir işlemi tamamlanmadan yapılan vatandaşlık başvurusu eksik kabul edilir. Yatırımın türüne göre yetkili kurum değiştiğinden, ilk adımda hangi kurumun uygunluk belgesi vereceği netleştirilmelidir.
İkamet İzni Halkası Atlanmaz
Vatandaşlık başvurusu için gerekli statünün sağlanmasında ikamet izni belirleyicidir. İznin türü, süresi ve kesintisizliği dosyanın kabulünü etkiler. Uzatma başvurusunun süresi içinde yapılmaması, ülkeye giriş yasağı ve idari para cezası gibi ayrı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle takvimde şu tarihler ayrı ayrı izlenmelidir:
- Yatırım işleminin tamamlandığı tarih,
- Uygunluk belgesinin düzenlendiği ve geçerlilik süresi,
- İkamet izninin başlangıç ve bitiş tarihi,
- Uzatma başvurusu için tanınan pencere,
- Vatandaşlık başvurusunun kayda alındığı tarih.
Ret veya Sessizlik Halinde Ne Yapılır?
Başvurunun reddedilmesi halinde idari işlemin iptali için idare mahkemesine dava açılır; süre ret kararının tebliğinden itibaren işler. İdare başvuruya cevap vermezse, kanunda öngörülen bekleme süresinin sonunda zımni ret oluşur ve dava süresi bu tarihten itibaren hesaplanır. Uygulamada en sık yapılan hata, cevap beklenirken zımni ret süresinin gözden kaçırılması ve dava hakkının tükenmesidir. Ayrıca ret işleminin muhatabı olan idare doğru gösterilmelidir; yanlış idareye yöneltilen dava husumet yönünden sorun doğurur.
Adli Yargı ile İdari Yargıyı Karıştırmamak
Vatandaşlık ve ikamet izni işlemleri idari yargının konusudur. Buna karşılık taşınmazın satın alınmasına ilişkin sözleşme uyuşmazlıkları, bedel iadesi veya tapu iptali talepleri adli yargıda görülür. Yatırım bedelinin geri istenmesi ile vatandaşlık başvurusunun reddi aynı dilekçede birleştirilemez. Bu ayrım baştan yapılmazsa, her iki dosyada da süre kaybı yaşanır.
Dosya Bütünlüğü İçin Kontrol
- Pasaport ve kimlik belgelerinin geçerlilik süreleri kontrol edilir.
- Yabancı ülkeden alınan belgelerin apostil ve tercüme işlemleri tamamlanır.
- Aile bireyleri için başvurunun kapsamı ayrıca belirlenir.
- Değerleme raporu ve ödeme belgeleri banka kayıtlarıyla uyumlu hale getirilir.
- Her başvuru için kayıt numarası ve tarih arşivlenir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; yatırımın türü, uyruk ve başvuru tarihindeki mevzuat metni sonucu değiştirebilir. Süreç birden çok kuruma yayıldığı için, başvuru öncesinde belge ve takvim planının bir hukukçuyla birlikte kurulması hak kaybını önler.