Bazı ürünlerin üç boyutlu şekli marka olarak tescil edilebilir. Ancak sınırları tartışmalıdır.
3D Marka Tescili (SMK m.4)
- Ürünün şekli
- Ambalaj şekli
- Tanımlayıcı, ayırt edici nitelik
- Sadece teknik fonksiyon = tescil edilemez
LEGO Örneği
- LEGO yapı taşı şekli marka olarak tescilli
- AB Genel Mahkemesi defalarca iptal/onay verdi
- "Teknik fonksiyon" tartışması
- "Tanımlayıcılık" tartışması
Tescili Sınırlayan Hâller
- Sadece teknik etki sağlayan şekil
- Ürünün ekonomik değerini sağlayan şekil
- Doğal şekil (orijinal değil)
- Sınai mülkiyet zorunlu olduğu hâller
Tipik Tescilli Şekiller
- Coca-Cola şişesi
- Toblerone üçgen şeklinde paket
- Apple iPhone tasarımı (kısmen)
- Volkswagen Beetle kaportası
Türkiye'de Durum
- 3D marka tescili mümkün
- Yargıtay tescili sıkı kriter ile değerlendiriyor
- Tanımlayıcılık ve teknik fonksiyon engellerine dikkat
Yargıtay 11. HD
11. HD, üç boyutlu marka tescilinde "ayırt edicilik"in açıkça ispat edilmesi gerektiğini, salt şeklin tescil için yeterli olmayacağını benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Pratik Tavsiyeler
- 3D marka tescil etmeden önce strateji belirleyin
- Tescil reddedilirse tasarım tescili alternatif
- Marka + tasarım kombinasyonu güçlü
- Yıllık aidat ve yenileme takip
Marka avukatı önerilir.