Metaverse platformlarda yaşanan hakaret, sanal saldırı, cinsel taciz olayları artıyor. Hukuki çerçeve gelişmektedir.
Yaşanan Olaylar
- Avatar üzerinden hakaret
- Sanal cinsel taciz (kişiselleştirilmiş)
- Sanal saldırı / yıldırma
- Çocuk istismarı (avatar üzerinden)
- Kişilik hakkı ihlâli (avatar tasarımı)
Hukuki Değerlendirme
- TCK m.125 hakaret (hakaret içerikli mesaj)
- TCK m.105 cinsel taciz (sanal müdahale)
- TCK m.103 çocuk istismarı (avatar üzerinden grooming)
- TCK m.123 kişilik haklarına saldırı
- TBK m.49 manevi tazminat
Platformun Sorumluluğu
- "Aracı sağlayıcı" niteliği (5651 m.5)
- Bildirim sonrası içerik kaldırma yükümlülüğü
- Kullanıcı kimlik tespiti zayıf
- Algoritma denetimi
Mağdurun Hakları
- Ekran kayıt + zaman damgası
- Platforma şikâyet
- 5651 m.9 erişim engelleme
- Cumhuriyet savcılığı
- Maddi-manevi tazminat
Yurt Dışı Yaklaşım
- İngiltere: ilk metaverse cinsel taciz davası 2022
- ABD: Meta (Facebook) güvenlik özellikleri ekledi
- AB AI Act: aracı platformlara yükümlülük
Pratik Tavsiyeler
- Avatar tasarımında kişiselleşmeyi sınırlayın
- Sesli sohbette yabancılarla dikkatli olun
- Çocukların metaverse kullanımını izleyin
- Olay yaşandığında derhal kayıt + şikâyet
Metaverse ve bilişim hukuku avukatı önerilir.
Mevzuat notu: 5651 sayılı Kanun m.9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlaline dayalı içerik kaldırma artık bu maddeye dayandırılamaz; yürürlükteki yollar 5651 m.9/A (yalnızca özel hayatın gizliliği ihlalinde) ile TMK m.24-25 uyarınca hukuk mahkemesinde açılacak davadır. Kaynak: mevzuat.gov.tr