DeFi (Decentralized Finance), banka ve aracı kurum olmadan blockchain üzerinde finansal hizmetler sunan protokollerdir.
DeFi Hizmetleri
- Borsa (DEX): Uniswap, SushiSwap
- Borç verme: Aave, Compound
- Likidite havuzu (LP)
- Staking
- Yield farming
- Stablecoin (USDT, USDC, DAI)
Türk Hukuku Statüsü
- SPK kapsamında değerlendirme yapılmaktadır
- Henüz net düzenleme yok
- Bazı işlemler "menkul kıymet" sayılabilir
- KVHS düzenlemesi henüz DeFi'yi kapsamamaktadır
Vergi
- Sürekli işlem yapma: ticari kazanç
- Tek seferlik: değer artış kazancı
- Yield (faiz): faiz geliri
- LP getirisi: tartışmalı
Riskler
- Smart contract açıkları (hack)
- Impermanent loss (LP'de)
- Rug pull (token değer sıfır)
- Stablecoin depeg (Terra-Luna örneği)
- Düzenleyici müdahale
KYC/AML
- DeFi'de geleneksel KYC yok
- MASAK kapsamında zorlama tartışmalı
- Bazı protokoller KYC entegre ediyor
Mağduriyet Hâlinde
- Kontrat geliştiricisini tespit zor (anonim)
- Borsa üzerinden çıktı varsa KYC kayıtları
- Cumhuriyet savcılığı şikâyet
Pratik Tavsiyeler
- Audit edilmiş protokollere yatırın
- Yüksek getiri vaadine şüpheyle yaklaşın
- Cüzdan güvenliği (hardware wallet)
- Vergi beyanı yapın
- Çoklu cüzdan stratejisi
Web3 ve sermaye piyasası hukuku avukatı önerilir.