Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2012/1091 K.2012/2662

Adam öldürmeye teşebbüs ve ruhsatsız silah bulundurmak suçlarından sanık M..

T..’in 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 81, 35/2, 29, 62/1, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 13/1, 765 sayılı TCK.nun 59 maddeleri uyarınca 7 yıl 9 ay 10 gün hapis, 10 ay hapis ve 366 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Alanya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 08/02/2010 tarihli ve 2009/248 esas, 2010/22 sayılı kararın kesinleşmesini müteakiben, hükümlü vekili tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesini talebini inceleyen, aynı mahkemenin 13/07/2011 tarihli ve 2009/248 sayılı kararı ile istemin reddine,

dair karara yönelik itirazı değerlendiren Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesi 22/08/2011 tarihli ve 2011/779 değişik iş sayılı kararı ile itirazı yerinde bulmayarak reddine karar verildiği belirtilerek;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3 maddesindeki “yargılanmanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1 maddedeki “yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren heyetin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir heyetin yargılanmanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği hususu gözetilmeden itirazın kabulü yerine yazılı biçimde reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı vurgusuyla.

Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 01/12/2011 gün ve 61537 sayılı istemlerine dayanılarak, anılan kararın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 maddesi gereğince kanun yararına bozulmasına ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 31/01/2012 gün ve 404793 sayılı tebliğnamesine bağlı dosya Dairemize gönderilmekle okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMIN:

Uyuşmazlık, adam öldürmeye teşebbüs ve 6136 sayılı Kanuna aykırı davranmak suçlarından sanık M.. T..’in yargılamanın yenilenmesine ilişkin istemin kabule değer görülmediğinden bahisle reddine yönelik karara vaki itirazın reddine karar veren Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/08/2011 tarihli ve 2011/779 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK.nun 23/3, 318/1 maddelerindeki düzenlemelere uygun olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

2- HUKUKSAL DEGERLENDİRME;

Öğretide “Olağanüstü temyiz” olarak isimlendirilen yasa yararına bozma, yasa yolunun koşulları ve sonuçları 5271 sayılı CMK.nun 309 ve 310 maddelerinde düzenlenmiştir.

5271 Sayılı CMK.nun 309.maddesinde Adalet Bakanlığına, 310.maddesinde ise Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tanınan bu yetki, hüküm veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümdeki hukuka aykırılığı gidermeyi amaçlayan olağanüstü bir yasa yoludur.

Bu şekilde kesinleşmiş bir karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtay’ca bozulması istemini, yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’da kararın veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını bu nedenleri aynen yazarak, Yargıtay Ceza Dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtay’ca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse talep reddedilecektir.

Yargılamanın yenilenmesi (muhakemenin iadesi), mahkemece verilip kesinleşen hükümde, hukuksal hatanın yapıldığının bilahare tesbiti üzerine başvurulan özel nitelikli bir yoldur. Kesin hükmün dokunulmazlığının istisnasını oluşturur. Kesinleşen hükmün, maddi gerçeğe uymadığının anlaşılması halinde düzeltilmesi gerekir. Yargılamanın yenilenmesi ancak kesinleşmiş hükümlerde başvurulacak bir yoldur. Diğer bir anlatımla, kesinleşmemiş hükümlerde bu yola başvurulması imkansızdır. Yargılamanın yenilenmesi davası, herhangi bir süreyle sınırlandırılmamıştır.

Yargılamanın yenilenmesi kurumu, 5271 sayılı CMK.nun 311 ila 323.maddelerde düzenlenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi istemi, ilk hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabüle değer olup olmadığına karar verir (CMK.318/1).

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Alanya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kesinleşen 08/02/2010 tarihli ve 2009/248 esas, 2010/22 sayılı kararında, hükmü veren heyette; G. G. G. (118877) ve hakim A. S. (33939) yer almalarına karşın;

Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer görülmediğine dair aynı mahkemenin heyetinde yer alan hakim G. G. G.’nün her iki karara katıldığı, hakim A. S. ise itirazı inceleyen Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/08/2011 tarihli ve 2011/779 değişik iş sayılı kararındaki heyete iştirak ettikleri anlaşılmaktadır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3 maddesi gereğince; yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev alan hakim aynı işte görev alamaz. Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin kararın aynı mahkemece, fakat asıl kararı veren başkan ve üyeler dışındaki hakimlerden oluşturulan heyetçe verilmesi gerekir. Keza itirazı inceleyecek olan yargılama heyetinde de görev alamayacağı bu kuralın doğal sonucudur.

Asıl kararı veren heyette görev alan hakim G. G. G.nün yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar veren heyette; keza hakim A. S.’in de red kararını inceleyen ve itirazın reddine karar veren Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesi heyetinde görev almaları CMK.nun 23/3 maddesine açık aykırılık oluşturmaktadır. Bu nedenle, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair kararın ortadan kaldırılmasına ve talebin (hakim Ayşe Sönmezler’in yer almadığı heyetçe) kabulüne karar verilmesi gerekirken, itirazın reddine karar verilmesi usule aykırı olduğu saptanmıştır.

Bu itibarla; Alanya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer görülmediğinden reddine ilişkin karara yönelik itirazın kabulü yerine, reddine yönelik aynı yer Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin kararının “kanun yararına” bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.