Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2023/5178 K.2024/3388

Hırsızlık, mala zarar verme, kamu malına zarar verme, konut dokunulmazlığını ihlal etme ve muhtelif suçlardan Ankara 1. İnfaz Hâkimliğinin 29.09.2021 tarihli ve 2021/11638 Esas, 2021/11684 Karar sayılı içtima kararı ile 44 yıl 112 ay 142 gün hapis cezasına hükümlü ...'in, bu cezasının infazı sırasında açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinde bulunması üzerine,

hükümlünün yasal şartları taşımadığı gerekçesiyle açık ceza infaz kurumuna ayrılmasının uygun olmadığına dair Eskişehir H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 23.02.2022 tarihli ve 2022/1707 sayılı kararına karşı yapılan şikâyetin kabulü ile anılan kararın iptaline ilişkin Eskişehir 1. İnfaz Hâkimliğinin 10.03.2022 tarihli ve 2022/2295 Esas, 2022/2695 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.03.2022 tarihli ve 2022/702 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.05.2023 tarihli ve 94660652-105-26-16210-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.06.2023 tarihli ve 2023/57485 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuryet Başsavcılığının, 16.06.2023 tarihli ve 2023/57485 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, hükümlünün 18 yaşından önce işlemiş olduğu suçlar sebebiyle çocuk eğitimevi yerine kapalı ceza infaz kurumunda cezasının infazına başlanması sebebiyle lehine hükümlerden yararlanarak açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinde bulunması üzerine, Eskişehir H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığınca yapılan değerlendirme neticesinde, hükümlünün 18 yaşından sonra işlemiş olduğu suçlar sebebiyle aldığı cezalara ilişkin infazı devam eden mahkûmiyetlerinin olduğu, kapalı ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin henüz tamamlanmadığı,

koşullu salıverilme tarihine beş yıldan fazla süre olduğundan bahisle açık ceza infaz kurumuna ayrılmasının uygun olmadığı gerekçesi ile talebinin reddine karar verildiği, hükümlünün anılan karara yönelik şikâyeti sebebiyle Eskişehir 1. İnfaz Hâkimliğince yapılan inceleme sonunda,

hükümlünün içtima kararı kapsamında yer alan ve 18 yaşını doldurmadan önce işlediği cezalarını açık kurumda infaz etmesi gerektiği ancak firar etmiş olması sebebi ile kapalı kuruma iade edilmesi sonrası hakkında verilen disiplin cezasının infazından sonra yasal kaldırma süresi tamamlandıktan sonra hükümlünün yeniden firar edip etmeyeceği yönünde değerlendirme yapılarak sonucuna göre açık kuruma ayrılıp ayrılmayacağı hususunda karar alınması gerekirken bu hususlar değerlendirilmeden hükümlünün açık kuruma ayrılma şartlarını taşımadığı yönünde değerlendirme yapılmasını kanuna aykırı görerek hükümlünün şikâyetinin kabulüne hükmettiği,

Eskişehir 1. İnfaz Hâkimliğinin 10.03.2022 tarihli kararına karşı yapılan itirazın ise mercii Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.03.2022 tarihli kararı ile reddedildiğinin anlaşıldığı,

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un,

"Çocuk kapalı ceza infaz kurumları" başlıklı 11 inci maddesinde, "(1) Çocuk tutukluların ya da çocuk eğitimevlerinden disiplin veya diğer nedenlerle kapalı ceza infaz kurumlarına nakillerine karar verilen çocukların barındırıldıkları ve firara karşı engelleri olan iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan, eğitim ve öğretime dayalı kurumlardır.

(2) Oniki-onsekiz yaş grubu çocuklar, cinsiyetleri ve fizikî gelişim durumları göz önüne alınarak bu kurumların ayrı ayrı bölümlerinde barındırılırlar.

(3) Bu hükümlüler, kendilerine özgü kurumun bulunmadığı hâllerde kapalı ceza infaz kurumlarının çocuklara ayrılan bölümlerine yerleştirilirler. Kurumlarda ayrı bölümlerin bulunmaması hâlinde, kız çocukları kadın kapalı ceza infaz kurumlarının bir bölümünde veya diğer kapalı ceza infaz kurumlarının kendilerine ayrılan bölümlerinde barındırılırlar.

(4) Bu kurumlarda çocuklara eğitim ve öğretim verilmesi ilkesine tam olarak uyulur.” şeklinde,

"Çocuk eğitimevleri" başlıklı 15 inci maddesinde, "(1) Çocuk eğitimevleri; çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların, hükümlülerin eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesislerdir. Bu kurumlarda firara karşı engel bulundurulmaz; kurum güvenliği iç güvenlik görevlilerinin gözetim ve sorumluluğunda sağlanır.

(2) Kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve öğretim programına devam eden ve onsekiz yaşını dolduran çocukların, eğitim ve öğretimlerini tamamlayabilmeleri bakımından yirmibir yaşını bitirinceye kadar bu tesislerde kalmalarına izin verilebilir. (3) Haklarında tutuklama kararı bulunanlar ile 11 inci madde kapsamına girenler hariç olmak üzere, bu tesislerde bulunan çocuk hükümlüler kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmezler." şeklinde,

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin "Çocuk eğitimevinden açık kuruma ayrılacak hükümlüler" başlıklı 7 nci maddesinde, "(1) Çocuk eğitimevinde cezası infaz edildiği sırada eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenler ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. (Ek cümle: RG-22/8/2015-29453) Açık kuruma gönderilenlerin on sekiz yaşını doldurmadan önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumlarda infaz edilir." şeklinde düzenlemelerin yer aldığı,

Somut olayda, hükümlü ...'in, ilk defa ceza infaz kurumuna 07.12.2017 tarihinde Sincan 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna çocuk hükümlü sıfatıyla alındığı, hükümlünün 18 yaşını doldurmuş olduğu 07.01.2018 tarihi öncesinde "Çocuk Eğitimevi" kurumu kapsamında infaz edilen cezasının bulunmadığı,

on sekiz yaşını ikmal ettiği, Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 30.09.2021 tarihli müddetnamesine göre koşullu salıverme tarihinin 08.05.2043 tarihi olduğunun anlaşılması karşısında, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 7 nci maddesine göre çocuk eğitimevinde bulunan çocuklardan eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenlerin ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilecekleri, anılan düzenlemenin çocuk hükümlünün cezasının infazına çocuk eğitimevinde başlanması ve infazda bir kesinti olmaması hâlinde uygulanabileceği de nazara alındığında,

açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarını taşımadığı anlaşılan hükümlü hakkında Eskişehir 1. İnfaz Hâkimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları; (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir. (2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin, “Çocuk eğitimevinden açık kuruma ayrılacak hükümlüler” başlıklı 7 nci maddesi; (1) Çocuk eğitimevinde cezası infaz edildiği sırada eğitime devam etmeyenler on sekiz yaşını bitirdiklerinde, eğitime devam edenler ise yirmi bir yaşını bitirdiklerinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. (Ek cümle:RG-22/8/2015-29453) Açık kuruma gönderilenlerin on sekiz yaşını doldurmadan önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumlarda infaz edilir.” Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 07.01.2000 doğumlu olan hükümlünün, 18 yaşından küçük olduğu dönemde ve sonrasında işlediği içtimalı 44 yıl 112 ay 142 gün hapis cezasının infazı amacıyla düzenlenen 30.09.2021 tarihli ve 2021/7-7948 sayılı müddetnameye göre 06.06.2018 tarihinde ceza infaz kurumuna alındığı, şartla tahliye tarihinin 08.05.2043, bihakkın tahliye tarihinin 22.04.2059 olarak belirlendiği görülmektedir.

4. Hükümlünün 10.07.2017 tarihinde işlediği bir suç nedeniyle tutuklanarak Sincan Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna alındığı, tutuklama kararının infazına devam edildiği sırada kesinleşerek gelen 6 ay 20 gün hapis cezasının infazına aynı ceza infaz kurumunda 07.12.2017 tarihinde başlandığı, 08.12.2017 tarihli müddetnameye göre şartla tahliye tarihinin 19.04.2018, bihakkın tahliye tarihinin ise 25.06.2018 olarak tespit edildiği,

şartla tahliye tarihinden önce kesinleşerek gelen 5 yıl hapis ve 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezasına ilişkin mahkumiyet hükümleri nedeniyle bu cezası ile diğer mahkumiyet hükümlerine konu cezalarının 6 yıl 7 ay 30 gün hapis cezası olarak toplanmasına karar verilmesi sonrası düzenlenen 19.04.2018 tarihli ve 2018/7-741 sayılı müddetnamaye göre şartla tahliye tarihinin 08.03.2022, bihakkın tahliye tarihinin ise 02.08.2024 olarak tespit edildiği,

Açık Ceza İnfaz Kurumunda cezasını infaz ettiği sırada 09.05.2018 tarihinde firar ettiği ve 05.06.2018 tarihinde yakalandığı ve kapalı ceza infaz kurumuna iadesine karar verilen hükümlünün firar ettiği tarihte infaza konu cezaları ile daha sonra kesinleşerek gelen cezalarının birlikte infaz edildiği sırada Açık Ceza İnfaz Kurumuna ayrılmayı istediği,

talebinin İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 23.02.2022 tarihli ve 2022/1707 sayılı kararı ile hükümlünün Çocuk Eğitimevinde infaz edilen cezası bulunmaması nedeniyle Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 7. maddesinin uygulanma koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

5. 07.01.2000 doğumlu olan hükümlünün, 18 yaşını doldurmadan önce işlediği bir suç nedeniyle verilen ve kesinleşen cezasının infazı amacıyla Çocuk eğitimevinde kalmadığı, işlediği suçlar nedeniyle hakkında verilen tutuklama kararları bulunması nedeniyle Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu sırada kesinleşerek gelen cezasının infazına 07.12.2017 tarihinde Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başlandığı anlaşılmakla, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 7. maddesinin uygulanma koşullarının somut olayda gerçekleşmediği dikkate alınarak hükümlünün talebinin reddi yerine kabulüne dair İnfaz Hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 25.03.2022 tarihli ve 2022/702 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,