Karar Özeti
1. Ceza Dairesi 2023/6475 E. , 2023/5348 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2022/5067 değişik iş KARAR : İtirazın reddine TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Sincan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...’ın,
Karar Detayı
1. Ceza Dairesi 2023/6475 E. , 2023/5348 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2022/5067 değişik iş KARAR : İtirazın reddine TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Sincan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...’ın, örgün öğretim gören çocukları ile sabah 08:00-08.15, akşam 20:00 veya hafta sonu görüşme yaptırılması talebinin reddine dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 02.11.2022 tarihli ve 2022/4166 sayılı kararına karşı yapılan şikâyetin kabulü ile anılan kararın iptaline ilişkin ... 2. İnfaz Hâkimliğinin 11.11.2022 tarihli ve 2022/7079 Esas, 2022/7037 Karar sayılı kararına karşı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan itirazın reddine dair merci ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 02.12.2022 tarihli ve 2022/5067 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak; Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 94660652-105-06-34250-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve 2023/63271 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü; I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve 2023/63271 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Dosya kapsamına göre; her ne kadar ... 2. İnfaz Hâkimliğinin 11.11.2022 tarihli kararı ile hükümlünün çocuklarının okul durumları itibariyle hükümlünün talebinin makul ve ölçülü bir talep olduğu, hükümlünün çocuklarının örgün öğretim öğrencisi olduklarından bahisle şikâyetin kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına dair karar verilmiş ise de; 13.12.2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Hükümlünün telefon ile haberleşme hakkı" kenar başlıklı 66 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "Kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlüler, tüzükte belirlenen esas ve usullere göre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlar ile görüşme yapabilirler. Telefon görüşmesi idarece dinlenir ve kayıt altına alınır. Bu hak, tehlikeli hâlde bulunan ve örgüt mensubu hükümlüler bakımından kısıtlanabilir." şeklindeki, İnfaz Tüzüğü'nün "Telefonla görüşme hakkı" kenar başlıklı 88 nci maddesinde yer alan "(1) Kapalı kurumda bulunan hükümlüler, belgelendirmeleri koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasisi ile telefon görüşmesi yapabilir. (2) Telefonla görüşmeleri aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır: a) Hükümlüler, haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakılma veya kısıtlama cezası ile hücreye koyma cezasının infazı sırasında olmamak koşuluyla, idarenin kontrolünde bulunan ve kurumun uygun yerlerine yerleştirilen telefonlardan yararlandırılır, ... e) Hükümlüler, telefon görüşmesi hakkına sahip oldukları konusunda bilgilendirilir, f) Hükümlülerin telefonla görüşme gün ve saatleri, kurumda bulunan telefon adedi, başvuru sırası, kurumun asayiş ve güvenliği dikkate alınarak idare tarafından belirlenir. Hükümlüler görüşebilecekleri yakınlarından bir veya birden fazla kişi ile haftada bir kez ve bir telefon numarasıyla bağlantı kurarak kesintisiz görüşme yapabilir. Herhangi bir nedenle görüşme gerçekleşememişse daha önceden bildirilen numaralardan bir diğeriyle görüşebilir. Konuşma süresi görüşme başladığı andan itibaren on dakikayı geçemez. Ancak tehlikeli hükümlü oldukları idare ve gözlem kurulu tarafından belirlenen hükümlüler onbeş günde bir kez olmak ve on dakikayı geçmemek üzere sadece eşi, çocukları, annesi ve babası ile görüşebilir, g) Hükümlünün, kurumun güvenliğini tehlikeye düşüren, suç oluşturan veya bir suça azmettirme ya da yardım etme sonucunu doğurabilecek konuşmalarda bulunduğu dinleme sırasında belirlendiğinde, görüşme derhâl kesilir. Bu hâlde hükümlü hakkında adlî veya idarî soruşturmaya esas olacak işlemler kurum en üst amiri tarafından yapılır" şeklindeki, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan, ''Kapalı kurumlarda bulunan hükümlüler, belgelendirmeleri koşuluyla eşi, dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasisi ile telefon görüşmesi yapabilir''şeklindeki düzenlemeler uyarınca; Ceza infaz kurumunda kalan hükümlülerin telefonla görüşme hakkının, görüşülebilecek kişiler yönünden, bu konuda idareye tanınan takdir yetkisi de dikkate alındığında, sınırlandırılmasının mümkün olduğu, ayrıca, hükümlülerin haberleşme hürriyeti hakkının sınırlanması, hukuka uygun olarak ceza infaz kurumunda tutulmanın kaçınılmaz ve doğal bir sonucu olduğu, İnfaz Hâkimliği tarafından ceza infaz kurumu idaresi yerine geçerek esastan bir inceleme yapılamayacağı, ancak kararda açıkça bir hukuka aykırılık tespit edildiği takdirde dosyanın yeniden değerlendirilmesi amacıyla İdare ve Gözlem Kuruluna geri gönderilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları; (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir. (2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar. Şeklinde düzenlenmiştir. 2. 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun 4 üncü maddesinde, infaz hakimlerinin görevlerinin; "1. Hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumları ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, barındırılmaları, ısıtılmaları ve giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sağlanması, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayene ve tedavilerinin yaptırılması, dışarıyla ilişkileri, çalıştırılmaları gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak..." olarak sayıldığı, 3. 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun, İnfaz Hakimliğince şikayet üzerine verilen kararlar başlıklı 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasının; "İnfaz hâkimi, inceleme sonunda şikâyeti yerinde görmezse reddine; yerinde görürse, verilen kararın veya yapılan işlemin iptaline ya da faaliyetin durdurulmasına veya ertelenmesine karar verir." şeklinde olduğu. 4. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi İle Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin telefon ile görüşme başlıklı 74 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kapalı kurumlarda bulunan hükümlüler, belgelendirmeleri koşuluyla eşi, dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasisi ile telefon görüşmesi yapabilir.” 5. Aynı Yönetmeliğin 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendine göre; “Hükümlülerin telefonla görüşme gün ve saatleri, kurumda bulunan telefon adedi, başvuru sırası, kurumun asayiş ve güvenliği dikkate alınarak idare tarafından belirlenir.” 6. Hükümlülerin telefonla görüşme gün ve saatlerini belirleme konusunda idareye takdir hakkı tanındığı ancak takdir hakkı kullanılırken hakkın özünü ortadan kaldıracak şekilde bir uygulama yapılmasının mümkün olmadığı dikkate alınmalı, takdir hakkının yerinde kullanılıp kullanılmadığı her somut olayda dosya kapsamına göre değerlendirilmelidir. 7. Somut olayda, Hükümlünün, örgün öğretim gören çocukları ile çocuklarının ders programına uygun gün ve saatin hangi zaman dilimi olduğu ceza infaz kurumu idaresi tarafından belirlenerek görüşme yaptırılması gerekirken; hükümlünün dilekçesinde belirttiği saatlerin, bu saatler uygun görülmezse hafta sonu görüşme yaptırılması talebinin uygun olmadığı gerekçesiyle uygun gün ve saatlerin ne olabileceği konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, görüşme hakkını ortadan kaldıracak şekilde reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı ve bu red kararına karşı hükümlü tarafından yapılan şikayetin kabulüne dair İnfaz hakimliğince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu ancak 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 4 ve 6 ncı madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İnfaz Hakimliğinin görevinin ceza infaz kurumunda yer alan tutuklu ve hükümlülere ilişkin cezaevi idaresinin eylem ve işlemlerinin şikayet yolu ile kanun veya diğer mevzuat hükümleri ile hukukun genel ilkelerine uygunluğunun denetlenilmesine ilişkin olduğu, İnfaz Hakimliğince hükümlü veya tutuklu tarafından yapılan şikayetin kabulü halinde cezaevi idaresi tarafından verilen kararın veya yapılan işlemin iptaline ya da faaliyetin durdurulmasına veya ertelenmesine karar verilebileceği, ancak idarenin yerine geçerek bir karar verilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, şikayetin kabulüne karar verildikten sonra şikayete konu cezaevi idaresi tarafından verilen kararın iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, idarenin yerine geçerek “hükümlünün sabah 08.00-08.15, akşam 20.00 veya hafta sonları telefon görüşü yaptırılması talebiyle ilgili ....kurum idare ve gözlem kurulunca gereğinin yapılması hususunda ceza infaz kurumuna yazı yazılmasına” şeklinde ceza infaz kurumu idaresinin takdir hakkını kısıtlayacak şekilde karar verilmesi kanuna aykırı olup, kanun yararına bozma talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. ... 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 02.12.2022 tarihli ve 2022/5067 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.09.2023 tarihinde karar verildi.