Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2023/7501 K.2024/4446

Iğdır 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.04.2018 tarihli ve 2018/24 Esas, 2018/95 Karar sayılı kararı ile 7 yıl 6 ay hapis cezasına hükümlü ...'ün, iş bu cezasının infazı sırasında, 29.12.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2021 tarihinde yürürlüğe giren Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmeliğin 32/9 ve 33/4 üncü maddeleri uyarınca, yaşanan salgın hastalığın mücbir sebep kabul edilerek,

vaktinden evvel erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinin reddine dair Gümüşhane E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 23.08.2021 tarihli ve 2021/1318 sayılı kararına yönelik şikayetin, bahsi geçen yönetmelik ile getirilen uygulamanın başlamamasının hükümlünün kusurundan kaynaklanmadığı gerekçesiyle kabulü ile anılan kararın ortadan kaldırılmasına ilişkin Gümüşhane İnfaz Hakimliğinin 03.09.2021 tarihli ve 2021/603 Esas,

2021/604 Karar sayılı kararına yönelik Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan itirazın reddine dair mercii Gümüşhane Ağır Ceza Mahkemesinin 13.09.2021 tarihli ve 2021/270 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 18.07.2023 tarihli ve 94660652-105-29-21530-2021-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve 2023/86755 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuryet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve 2023/86755 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“Dosya kapsamına göre, 29.12.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2021 tarihinde yürürlüğe giren Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmeliğin "Gelişim Değerlendirme Sistemi" başlıklı 31 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, "Hangi tutum ve davranışlara ne kadar puan verileceği, ölçme ve değerlendirme kriterleri, değerlendirmeye esas eşik puanlar, değerlendirme raporlarının şekli, kullanılacak program ve formlar ile puanlama sonucuna göre yapılacak değerlendirmenin başlayacağı tarih Genel Müdürlükçe belirlenir" şeklinde yer alan düzenleme uyarınca,

yönetmelikte bahsedilen değerlendirmenin başlayacağı tarihin Genel Müdürlükçe belirleneceği, 13.09.2021 karar tarihi itibarı ile de henüz uygulamaya başlanılmadığı, ancak Adalet Bakanlığı Ceza Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 18.11.2021 tarihli ve 1187/119196 sayılı yazılarında "...iyi hâlin belirlenmesine esas alt eşik puan 45 (kırkbeş), erken iyileşmeye esas üst eşik puan ise 80 (seksen) olarak belirlenerek, eşik puanlara göre iyi hâl değerlendirilmelerine 01.01.2022 tarihinde başlanmasına karar verilmiştir.

Erken iyileşme uygulamasına ilişkin usul ve esaslar ise kurumlara ayrıca bildirilecektir..." denilmek suretiyle uygulamanın usulüne ve başlayacağı tarihe işaret edildiği gözetilmeden, merciince itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları. (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

Şeklinde düzenlenmiştir. 2. 29.12.2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.01.2021 tarihinde yürürlüğe giren Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmeliğin 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “hangi tutum ve davranışlara ne kadar puan verileceği, ölçme ve değerlendirme kriterleri, değerlendirmeye esas eşik puanlar, değerlendirme raporlarının şekli, kullanılacak program ve formlar ile puanlama sonucuna göre yapılacak değerlendirmenin başlayacağı tarihin Genel Müdürlükçe belirleneceği” açıklanmıştır.

3. Adalet Bakanlığı Ceza Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 18.11.2021 tarihli ve 1187/119196 sayılı yazılarında "...iyi hâlin belirlenmesine esas alt eşik puan 45 (kırkbeş), erken iyileşmeye esas üst eşik puan ise 80 (seksen) olarak belirlenerek, eşik puanlara göre iyi hâl değerlendirilmelerine 01.01.2022 tarihinde başlanmasına karar verilmiştir.

Erken iyileşme uygulamasına ilişkin usul ve esaslar ise kurumlara ayrıca bildirilecektir..." şeklindeki açıklama ile birlikte eşik puanlara dayalı iyi hal değerlendirmesine fiilen 01.01.2022 tarihinde başlanmıştır.

4. Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmeliğin 32 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan, “kapalı ceza infaz kurumunda bulunan ve gelişim puanı Genel Müdürlükçe belirlenen eşik puanı aşan ve erken iyileşme gösterdiği kanaatine varılan iyi halli hükümlü hakkında idare ve gözlem kurulu tarafından, kapalı ceza infaz kurumunda kalması gereken toplam sürenin onda birine kadar daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma kararı verilebilir.

Erken iyileşmeye bağlı olarak, erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma ile ilgili esas ve usuller Genel Müdürlükçe gösterilir.” şeklindeki düzenleme ile iyi halli hükümlülerin eşik puanı aşması ve erken iyileşme gösterdiği kanaatine varılması halinde açık kurumlara daha erken ayrılmalarına imkan sağlanmıştır.

5. Ancak 13.09.2021 karar tarihi itibariyle eşik puanlara dayalı iyi hal değerlendirmesine henüz başlanmadığı, değerlendirmeye esas eşik puanlar belli olmadığı gibi hükümlü hakkında iyi halin belirlenmesine esas olarak verilmiş bir gelişim puanı da olmadığı anlaşılmakla,

hükümlünün Yönetmeliğin 32 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan düzenlemeden “eşik puan şartı aranmaksızın” istifa ettirilmek suretiyle daha erken kapalı ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılmasına karar verilmesi yönündeki talebinin reddine dair Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamasına rağmen hükümlünün şikayetinin kabulü ile İdare ve Gözlem Kurulu kararının iptaline ilişkin İnfaz Hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR