Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2024/173 K.2024/2174

Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan ...

13. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.03.2018 tarihli ve 2017/4 Esas, 2018/35 Karar sayılı kararı ile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü ...'in, açık görüşlerdeki süre ve kişi sayısı sınırlamasının hukuka aykırı olduğu yönündeki talebinin reddine dair Boğazlıyan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı'nın 03.07.2023 tarihli ve 2023/1556 sayılı kararına karşı yapılan şikâyetin kabulü ile anılan kararın iptaline dair Boğazlıyan İnfaz Hâkimliğinin 14.07.2023 tarihli ve 2023/660 Esas, 2023/671 Karar sayılı kararı ile ilgili olarak.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 07.12.2023 tarihli ve 94660652-105-66-20217-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.12.2023 tarihli ve 2023/132446 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.12.2023 tarihli ve 2023/132446 sayılı kanun yararına bozma isteminin. “Dosya kapsamına göre hükümlünün, ceza infaz kurumu idaresi tarafından müebbet hapis cezasına hükümlüler hakkında kapalı görüşte uygulanması gereken ziyaretçiler ile teker teker görüştürülme usulünün açık görüşte de kendisine uygulanmak suretiyle ziyaretçileriyle teker teker görüşmek zorunda bırakıldığını belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmesi üzerine,

Boğazlıyan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı'nca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanların görüşebileceği kişilerin ve uygulanacak görüş usulünün Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 11 ve 12 nci maddelerinde açıkça düzenlendiğinden bahisle talebin reddine dair verilen karara yönelik hükümlünün şikayetinin "ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanlar hakkında kapalı görüşte kimlerle, ne kadar süre ile ve ne şekilde görüşebilecekleri konusunda ilgili Yönetmelikte düzenleme bulunmasına rağmen, açık görüşte,

kapalı görüşte olduğu gibi ziyaretçileri ile teker teker görüşme yapabileceklerine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı" gerekçesiyle kabulü ile anılan kararın iptaline dair Boğazlıyan İnfaz Hâkimliğinin 14.07.2023 tarihli ve 2023/660 Esas, 2023/671 Karar sayılı kararı verilmiş ise de, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin ziyaret ve görüşlerde uyulacak esaslar başlıklı ikinci kısım birinci bölümünde kapalı görüş usulü, ikinci bölümünde ise açık görüş usulü düzenlenmiş olup;

kapalı görüşle ilgili bölümünde yer alan Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde yer alan, "Ziyaret günleri ve saatleri ile bir hükümlü ve tutuklunun görüşebileceği ziyaretçi sayısı, kurumun fiziki yapısı ve kapasitesi dikkate alınarak, kurumca belirlenir. Görüş süresi, yarım saatten az, bir buçuk saatten fazla olacak şekilde belirlenemez. Görüş süresi, görüşmenin fiilen başladığı andan itibaren işletilir.

Çocuk hükümlü ve tutuklular için ziyaret süresi bir saatten az, üç saatten fazla olmamak üzere belirlenir." Yönetmeliğin 11 ... maddesinde yer alan, "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanları; eşi, çocukları, torunları, torunlarının çocukları, annesi, babası, büyükannesi, büyükbabası, büyükannesi ve büyükbabasının anne ve babaları, kardeşleri ve vasisi dışında kimse ziyaret edemez." Yönetmeliğin açık görüşle ilgili bölümünde yer alan 14 üncü maddesine göre.

"Hükümlü ve tutuklular. 9 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen kişiler ile açık görüş yapabilir.

Ziyaret günleri ve saatleri ile bir hükümlü ve tutuklunun görüşebileceği ziyaretçi sayısı, kurumun fiziki yapısı ve kapasitesi dikkate alınarak, ceza infaz kurumu tarafından belirlenir." Yönetmeliğin 15 ... maddesinde yer alan, "Hükümlü ve tutuklular, Bakanlıkça uygun görülen; milli bayramlar ve mensubu bulundukları dinin bayramları ile özel günlere mahsus olmak üzere, 9 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen kişiler ile açık görüş yapabilir.

Ancak; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar bu madde kapsamında anne, baba, eş, çocuk, torun, büyükanne, büyükbaba ve kardeşleriyle görüşebilirler." Yönetmeliğin 17 nci maddesinde yer alan, "Açık ziyaretler, bir buçuk saatten fazla olmamak kaydıyla 09.00 - 17.00 saatleri arasında yaptırılır. Ziyaret süresi, görüşmenin fiilen başladığı andan itibaren işler.

Çocuk hükümlü ve tutuklular için ziyaret süresi bir saatten az, üç saatten fazla olmamak üzere belirlenir." şeklindeki düzenlemeler ile, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 12 nci maddesinde 14.09.2021 tarihinde yapılan değişiklikle "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanlar, kapalı ve açık görüşlerde 11 ... maddede belirtilen kişiler ile ancak teker teker ve ceza infaz kurumu müdürünün belirleyeceği gün, saat ve koşullar içinde, on beş günlük aralıklarla ve günde bir saati geçmemek üzere görüşebilir.

Kurum güvenliği, hükümlülerin suç türü, tehlikelilik durumu gibi hususlar göz önünde bulundurularak görüşler kurum idare ve gözlem kurulu kararı ile aynı anda birden fazla ziyaretçiyle de yaptırılabilir." şeklinde yapılan düzenlemeler nazara alındığında, Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanlar hakkında kapalı görüşte kimlerle, ne kadar süre ile ve ne şekilde görüşebilecekleri konusunda ilgili Yönetmelikte düzenleme bulunduğu gibi yapılan Yönetmelik değişikliği ile açık görüşte de kapalı görüşte olduğu gibi ziyaretçileri ile teker teker görüşme yapabileceklerine ilişkin bir düzenleme yapıldığı gözetilmeden,

şikâyetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları. (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar. 2. Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 11 ... maddesi.

Madde 11- "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanları; eşi, çocukları, torunları, torunlarının çocukları, annesi, babası, büyükannesi, büyükbabası, büyükannesi ve büyükbabasının anne ve babaları, kardeşleri ve vasisi dışında kimse ziyaret edemez." 3. Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin “Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanların görüş usulü” başlıklı 12 nci maddesi.

Madde 12 – (Değişik:RG-14/9/2021-31598) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanlar, kapalı ve açık görüşlerde 11 ... maddede belirtilen kişiler ile ancak teker teker ve ceza infaz kurumu müdürünün belirleyeceği gün, saat ve koşullar içinde, on beş günlük aralıklarla ve günde bir saati geçmemek üzere görüşebilir.

Kurum güvenliği, hükümlülerin suç türü, tehlikelilik durumu gibi hususlar göz önünde bulundurularak görüşler kurum idare ve gözlem kurulu kararı ile aynı anda birden fazla ziyaretçiyle de yaptırılabilir. şeklinde düzenlenmiştir.

4. Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkındaki Yönetmeliğin 12 nci maddesindeki düzenlemeye göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olanların aynı yönetmeliğin 11 nci maddesinde sayılan “eşi, çocukları, torunları, torunlarının çocukları, annesi, babası, büyükannesi, büyükbabası, büyükannesi ve büyükbabasının anne ve babaları, kardeşleri ve vasisi“ ile teker teker ve ceza infaz kurumu müdürünün belirleyeceği gün, saat ve koşullar içinde, on beş günlük aralıklarla ve günde bir saati geçmemek üzere görüşme hakkı olduğu,

ancak İdare ve Gözlem Kurulu tarafından, kurum güvenliği, hükümlülerin suç türü, tehlikelilik durumu gibi hususlar göz önünde bulundurularak görüşlerin aynı anda birden fazla ziyaretçiyle de yaptırılmasına karar verilebileceği anlaşılmakla, hükümlünün açık görüşlerdeki süre ve kişi sayısının sınırlamasının hukuka aykırı olduğu yönündeki talebinin reddine dair İdare ve Gözlem Kurulu kararına karşı yapılan şikayetin reddi yerine “açık görüşte, kapalı görüşte olduğu gibi ziyaretçileri ile teker teker görüşme yapabileceklerine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı” gerekçesiyle kabulüne karar verilmesi Kanun’a aykırı olup,

kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR