Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2024/513 K.2024/1018

Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.2024 tarihli ve KYB-2024/1799 sayılı kanun yararına bozma isteminin; hükümlünün savunmasının, zorunlu müdafii atanmak suretiyle alınması gerektiği gözetilmeksizin savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Hükümlünün, yargılama konusu eylemi için 5237 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi ve aynı maddenin aynı fıkrasının son cümlesinde cezanın “üçüncü fıkraya giren hallerde sekiz yıldan az” olamayacağının öngörüldüğü belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Müdafiin görevlendirilmesi” başlıklı 150 nci maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan ikinci ve üçüncü fıkraları; “(2) Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık; çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir.

(3) Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmada ikinci fıkra hükmü uygulanır." şeklindeki düzenlenme, soruşturma veya kovuşturma konusu suç için öngörülen cezanın alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirdiği durumlarda, açık bir istem bulunmasa, hatta ilgilisi açıkça müdafi istemediğini beyan etse dahi müdafi görevlendirme zorunluluğu getirmektedir.

3. Kanun, belli bir miktarın üzerinde ceza öngören suçlar ile ilgili soruşturma ya da kovuşturmalarda bir müdafiin hukukî yardımından faydalandırılmayı adaletin selâmeti açısından zorunlu görmüş ve bunu sanık veya şüphelinin isteğine bağlı tutmadığı gibi bu hususta hiç bir istisnaya da yer vermemiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 06.12.2016 tarihli ve 2016/17-939 Esas, 2016/465 Karar sayılı içtihadında ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin .../..., B.

No: 8398/78, 25.4.1983 kararında da bu hakkın önemi vurgulanmıştır.

4. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan cezalandırılması gereken hükümlü hakkında yargılama konusu suç için Kanun’da öngörülen cezanın alt sınırı dikkate alınarak, talebi olmasa dahi zorunlu müdafi atanması gerektiği dikkate alınmadan savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle mahkûmiyetine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

5. Bununla birlikte Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 25.04.2017 tarihli ve 2015/1167 Esas, 2017/247 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere, hükümlüye ek savunma hakkı tanınmadan, iddianamede gösterilmeyen 5237 sayılı Kanun'un 87 nci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinin uygulanması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması da Kanun'a aykırı bulunmuştur.

Ayrıca kardeşini silahtan sayılan sopa ile organlarından birinin işlevinin yitirilmesine neden olacak şekilde katılanı yaralayan hükümlü hakkında 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin de uygulanması gerektiği dikkate alınmadan karar verilmesi ve 5237 sayılı Kanun'un 87 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi yerine aynı fıkranın (d) bendinin gösterilmesi de isabetsizdir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. ...