Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2025/4866 K.2025/9281

Aydın E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'nın, firar etmek eylemi nedeniyle 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 44/3-ı maddesi uyarınca 11 gün hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 30.04.2024 tarihli ve 2024/355 sayılı kararına karşı yapılan şikayetin reddine ilişkin Aydın İnfaz Hâkimliğinin 04.06.2024 tarihli ve 2024/4629 Esas, 2024/4805 Karar sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 30.05.2025 tarihli ve 94660652-105-09-8958-2025-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2025 tarihli ve 2025/72671 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2025 tarihli ve 2025/72671 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un “Disiplin soruşturması” başlıklı 47. maddesinin 2. Fıkrasında, “Hükümlülerin diğer disiplin cezalarını gerektiren eylemlerinin öğrenilmesinden itibaren derhal ve en geç beş gün içinde kurum en üst amirince atanan bir görevli tarafından soruşturmaya başlanır.”, aynı maddenin 3. Fıkrasında, “Soruşturma en geç on beş gün içerisinde tamamlanır ve düzenlenen rapor ve ekleri disiplin kuruluna sunulur.

Soruşturma süresi eylemin ve soruşturmanın niteliğine göre infaz hâkiminin yazılı onayı ile yedi güne kadar uzatılabilir.” ve yine aynı maddenin 5.fıkrasında, “Disiplin cezaları disiplin kurulunca evrak üzerinden görüşülerek en geç üç gün içinde karara bağlanır.” şeklinde yer alan düzenleme ile benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 18.11.2019 tarihli ve 2018/1821 Esas, 2019/4965 Karar sayılı ilamında, "...hükümlü hakkında 5275 sayılı Kanun'un 47/2. maddesi uyarınca firar eyleminin öğrenildiği tarihten itibaren en geç 2 gün içerisinde kurum en üst amiri tarafından atanan bir görevli tarafından soruşturmaya başlanması,

hükümlünün firar eylemi ile ilgili olarak tüm bilgi ve belgelerin toplanması, varsa alınması gereken ifadelerin alınması, hükümlünün savunması alınmadan disiplin cezasının verilmesi mümkün olmadığından, İnfaz Hakimliğinden eylemin niteliği gereği hükümlü yakalandığında kullanılmak üzere ek süre talebinde bulunulması, hazırlanan disiplin soruşturması raporunun Disiplin Kurulu Başkanlığına sunulması,

Disiplin Kurulu Başkanlığının da yasa gereği hükümlünün savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceğinden, hükümlü yakalandığında disiplin soruşturmasının tamamlanması için dosyanın soruşturmacıya gönderilmesi ve sanığın hukuki durumunun savunması alındıktan sonra değerlendirilmesi yönünde bir karar alması, hükümlü yakalandığında dosyanın görevlendirilen soruşturmacıya gönderilmesi,

yasada öngörülen süre içerisinde hükümlüye yazılı yada sözlü olarak savunma yapma hakkı tanınması ve disiplin soruşturmasının tamamlanması gerekirken, kanunda öngörülen emredici ve hak düşürücü sürelere uyulmadan hükümlünün firar tarihinden 7 ay 18 gün sonra muhakkik görevlendirilmesi suretiyle soruşturmaya başlanılması nedeniyle verilen disiplin cezasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla..." şeklinde yer alan açıklamalar karşısında,

Firar eylemi nedeniyle disiplin soruşturmasının, belirtilen sürelere ve usullere uyularak yapılması gerektiği; somut olayda ise hükümlünün, anılan Ceza İnfaz Kurumundan Aydın Açık Ceza İnfaz Kurumuna gönderildiği, nakil yol izni süresine göre 27.03.2024 tarihinde teslim olmayarak firar ettiği, disiplin cezasına konu eyleminden 29.03.2024 tarihinde haberdar olunmasına rağmen, anılan düzenleme uyarınca en geç beş gün içinde soruşturmaya başlanması gerektiği belirtildiği halde, beş günlük süre geçtikten sonra 12.04.2024 tarihinde muhakkik tayini yapılarak soruşturmaya başlandığı cihetle, soruşturma sürelerine uyulmadığı gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları; (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. 15.04.2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 27 nci maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanun’un 47 nci maddesinin (2) ve (3) üncü fıkraları;

(2) Hükümlülerin diğer disiplin cezalarını gerektiren eylemlerinin öğrenilmesinden itibaren derhâl ve en geç beş gün içinde kurum en üst amirince atanan bir görevli tarafından soruşturmaya başlanır.

(3) Soruşturma en geç onbeş gün içinde tamamlanır. Firar hâlinde bu süre hükümlünün yakalandığının öğrenildiği tarihte başlar. Düzenlenen rapor ve ekleri disiplin kuruluna sunulur. Soruşturma süresi eylemin ve soruşturmanın niteliğine göre infaz hâkiminin yazılı onayı ile yedi güne kadar uzatılabilir.

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. Özel izne gönderilen hükümlünün, izin bitim tarihinde Açık Ceza İnfaz Kurumuna geri dönmediği, bu nedenle firar ettiği kabul edilerek 29.03.2024 tarihinde görevli personel tarafından tutanak tutulup, hakkında firar fişi düzenlenmesine rağmen, 07.04.2024 tarihinde yakalanarak Ceza İnfaz Kurumuna alınmasından sonra 12.04.2024 tarihinde muhakkik atanmak suretiyle hükümlünün firar eylemi nedeniyle hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı ve yapılan disiplin soruşturması sonunda hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırıldığı,

hükümlü hakkında verilen disiplin cezasının şikayet olmaksızın kesinleştiği, 03.06.2023 tarihli ve 2024/33677 sayılı yazı ile kesinleşen disiplin cezasının infazına başlanılabilmesi için İnfaz hakimliğinden onaylanmasına karar verilmesinin istendiği, İnfaz hakimliğinin 04.06.2024 tarihli ve 2024/4629 Esas, 2024/4805 Karar sayılı kararı ile şikayet olmaksızın kesinleşen disiplin cezasının onaylanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

4. Hükümlü hakkında 7242 sayılı Kanun’un 27 nci maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanun’un 47 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre, firar eyleminin öğrenildiği tarihten itibaren en geç 5 gün içerisinde kurum en üst amiri tarafından atanan bir görevli tarafından soruşturmaya başlanması, hükümlünün firar eylemi ile ilgili olarak tüm bilgi ve belgelerin toplanması, varsa alınması gereken ifadelerin alınması, hükümlünün savunması alınmadan disiplin cezasının verilmesi mümkün olmadığından, hazırlanan disiplin soruşturması raporunun Disiplin Kurulu Başkanlığına sunulması,

Disiplin Kurulu Başkanlığının da yasa gereği hükümlünün savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceğinden, hükümlü yakalandığında disiplin soruşturmasının 7242 sayılı Kanun’un 27 nci maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanun’un 47 nci maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen 15 günlük süre içinde tamamlanması için dosyanın soruşturmacıya gönderilmesi ve hükümlünün hukuki durumunun savunması alındıktan sonra değerlendirilmesi yönünde bir karar alması, hükümlü yakalandığında dosyanın görevlendirilen soruşturmacıya gönderilmesi,

yasada öngörülen süre içerisinde hükümlüye yazılı yada sözlü olarak savunma yapma hakkı tanınması ve disiplin soruşturmasının tamamlanması gerekirken, kanunda öngörülen emredici ve hak düşürücü sürelere uyulmadan hükümlünün firar tarihinden 14 gün sonra muhakkik görevlendirilmesi suretiyle soruşturmaya başlanılması nedeniyle verilen disiplin cezasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

5. Hücreye koyma disiplin cezasının infazına başlayabilmek için infaz hakiminin onayının alınması aşamasında kesinleşmiş disiplin cezasının esasına ilişkin olarak tarafların itiraz etme, İnfaz Hakimliğinin ve itiraz merciinin de kesinleşmiş disiplin cezası kararıyla ilgili olarak esastan inceleme yaparak, doğrudan kaldırma yetkisinin bulunmadığı,

inceleme yetkisinin disiplin cezası verildiği sırada değerlendirme konusu yapılmayan ancak disiplin cezasının infazı aşamasında değerlendirmeye alınmasında zorunluluk bulunan hükümlünün sağlık durumu, infaza geçilmesi için gerekli hukuki ve fiili koşulların uygun olup olmadığı gibi hususlarla sınırlı olduğu,

ancak bu incelemeleri yaptığı sırada kesinleşen disiplin cezasının usul ve yasaya aykırı olduğu ve bu nedenle infazının yapılmaması gerektiğinin anlaşılması durumunda, bu aşamada şikayet olmaksızın kesinleşen disiplin cezasının infazına başlanmasına yer olmadığına ve disiplin cezasının kaldırılması için idari işlemlerin başlatılması amacıyla yetkili ve görevli idari birimlere bildirimde bulunmasına karar verilmesi gerekmektedir.

6. Somut olayda 29.03.2024 tarihinde firar eylemi nedeniyle hakkında tutanak tutulan hükümlü hakkında disiplin soruşturmasına 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 47 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, emredici ve hak düşürücü süre olarak kabul edilen en geç 5 gün içerisinde başlanması gerektiği halde, hükümlünün yakalanarak ceza infaz kurumuna geri alınması üzerine 12.04.2024 tarihinde muhakkik atanması suretiyle başlanması nedeniyle verilen disiplin cezasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla,

şikayet olmaksızın kesinleşen disiplin cezasının infazına başlanmasına yer olmadığına ve disiplin cezasının kaldırılması için idari işlemlerin başlatılması amacıyla yetkili ve görevli idari birimlere bildirimde bulunmasına karar verilmesi gerekirken onaylanmasına dair İnfaz hakimliğince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi açıklanan bu nedenle yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Aydın İnfaz Hâkimliğince verilen 04.06.2024 tarihli ve 2024/4629 Esas, 2024/4805 Karar sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,