Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2008/7159 K.2008/10304

4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 683 ]

2863 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU [ Madde 9 ]

3194 S. İMAR KANUNU [ Madde 32 ]

3194 S. İMAR KANUNU [ Madde 42 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden davalı ile birlikte paydaşı oldukları korunması gerekli kültür varlığı olarak tescili 388 ada 35 parsel sayılı taşınmazdaki binaya davalının 2863 Sayılı Yasaya aykırı şekilde fiziki müdahalede bulunduğunu, tarihi eser niteliğini bozduğunu ileri sürerek eski hale getirilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, Belediye Encümen kararı ile inşaatın ruhsat ve eklerine aykırı yapılan kısımların yıktırılması kararı alınmış olduğu, bu kararların uygulanmadığı, yaptırımının idari yargıda onanması gerektiği, kaldıki binada yapılan tadilatların davacının malik olmasından önceye ait olduğu, eski hale getirme isteğinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi Şükran Dağlı İlgün'ün raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, eski hale getirme isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden tarafların eşit paylarla malik oldukları 388 ada 35 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 2863 Sayılı Yasa hükümleri gereğince korunması gerekli Tarihi ve Kültür varlığı niteliğindeki binanın koruma kurulunca alınan karar gereğince koruma altına alındığı, ancak davalının Koruma Kurulu kararını gözardı ederek binada bir takım değişiklikler meydana getirdiği ve bunun koruma kararına ters düştüğü yapılan keşif ve elde edilen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3386 Sayılı Yasa ile değişik 9.maddesinde de aynen " Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde Koruma Kurulunca alınan kararlara aykırı olarak korunması gerekli taşınmaz Kültür ve Tabiat varlıklarında her çeşit inşai ve fiziki müdahalede bulunmak bunların yeniden kullanımına açmak veya kullanımlarını değiştirmek yasaktır.

Onarım inşaat, tesisat sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, kazı veya benzeri işler, inşai ve fiziki müdahale sayılır" hükmüne yer verilmiş ve aynı yasanın 16.maddesinde de "korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunların korunma alanlarında ruhsatsız olarak inşaat yapmak yasaktır.Buralarda ruhsatsız olarak yapılacak inşaaatlar ile koruma amaçlı imar planlarında plana, sitlerde, sit şartlarına aykırı olarak inşa edilen yapılar hakkında imar mevzuatına göre işlem yapılır" düzenlemesi öngörülmüştür.

Buna bağlı olarakda 3194 Sayılı İmar Yasasında mevzuata aykırı olacak şekildeki yapı tadilatlarının ve ruhsatsız yapıların idari bakımdan müeyyideye tabi olduğu ve bunların nelerden ibaret bulunduğu aynı yasanın 32.ve 42.maddelerinde belirtilmiştir. Esasen, anılan yasaların öngördüğü düzenlemeler doğrultusunda yetkili merciiler ve gerekli idari kararların alındığıda sabittir.

Buna karşın değinilen yasal düzenlemeler gereğince ittihaz edilen idari yaptırım kararlarının kişinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 683.maddesinde öngörülen mülkiyetten kaynaklanan ve yasaca korunmaya mazhar haklarını kullanmasına engel teşkil etmeyeceği tartışmasızdır.

O halde, mahkemece tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda delillerinin toplanarak Koruma Kurulu Kararlarına esas teşkil eden plan ve projelerin, buna ilişkin sair belgelerin temin edilerek taşınmazın kültürel yapısının koruma kurulundanda görüş ve gerektiğinde karar alınmak suretiyle yapının eski hale getirilmesi bakımından uzman bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi heyeti aracılığıyla keşfen rapor alınması, böylece soruşturmanın eksiksiz tamamlanması ve ondan sonra bir hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeyle yetinilerek, delillerin takdirinde yanılgıya düşülmek suretiyle yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.