Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2009/5793 K.2009/6459

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada; Davacı hazine, çekişme konusu 1661 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek tapu iptali isteğinde bulunmuştur. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, taşınmazın tamamının mahkemece belirlenen kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı, özel mülkiyete konu olamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali ve sicil kaydının kütükten terkini isteklerine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın 3621 Sayılı Yasanın 4. maddesinde tarifi yapılan kıyıda kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu taşınmazın ifrazen geldiği .parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin 19.12.1936 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 22.06.2004 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisi içinde kaldığı bu nedenle devletin hüküm ve tasarrufu altında ve kamu malı niteliğinde özel mülkiyete konu olamayacak (Anayasanın 43, 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 16/C maddesi gereğince) yerlerden olduğu keşfen saptanmış ise de.

25.2.2009 tarihinde kabul edilip, 14.3.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile 3402 Sayılı Yasanın 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmasızın uygulanır" ve 3. maddesi ile eklenen geçici 10. maddesinin " bu kanunun 12. maddesinin 3. fırkası hükmü devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır" şeklindeki hükmü gözetildiğinde kadastro tespitinin kesinleştiği tarih olan 19.12.1936 ile davanın açıldığı

tarih arasında 3402 Sayılı Yasanın 12.maddesinde sözü edilen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu sabittir. Hemen belirtilmelidir ki; kural olarak sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının kazanılmış hak (usulü müktesep hak) ilkesinin 28.6.1960 tarih, 21/9 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince istisnai niteliği gereği kesin hüküm halini almamış eldeki davalarda da gözetilmesi ve uygulanması gerekeceği tartışmasızdır.

Öte yandan, yürürlüğe konulan hükümler kamu düzeniyle ilgili bulunduğundan ve res’en gözetilmesi gerektiğinden aleyhe bozma yasağı ilkesinin de uygulanma yeri bulunmadığı izahtan varestedir.