Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2010/8775 K.2011/726

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, miras bırakanları B.. A..ün, çekişme konusu taşınmazların bir kısmını satış yoluyla temlik etmek, bir kısmının bedelini kendisi ödeyerek üçüncü kişiden satın aldığı halde adlarına sicil kaydının oluşturulmasını sağlamak suretiyle, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak davalı oğulları S..ve O..'a temlik ve kazandırmalarda bulunduğunu ileri sürerek, miras payları oranında tapu iptal ve tescil olmazsa tenkis istemişler; yargılama sırasında çekişme konusu 44 parsel sayılı taşınmazın 3/16 payını davalı Sadettin'den satış suretiyle edinen A.. O..'na karşı isteklerini HUMK'nun 186. maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil olarak yöneltmişlerdir.

Davalılar S.. ve O.., davanın reddini savunmuşlar, karşı dava yoluyla, miras bırakanın bedelini ödeyerek üçüncü kişiden satın aldığı halde davacılar M.. ve F..adına sicil kaydının oluşturulduğu iki parça taşınmaz bulunduğunu ileri sürerek, miras payları oranında tapu iptal ve tescil istemişlerdir.

Dahili davalı A.., iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine ilişkin olarak verilen karar Dairece, özetle " .... üçüncü kişilerden satın alınan taşınmazlar yönünden 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yerinin bulunmadığı, bu nedenle çekişme konusu 13, 16708, 16709 sayılı parseller yönündende davanın reddi gerektiği; öte yandan, çekişme konusu 44 parsel sayılı taşınmazın 3/16 payının yargılama sırasında temlik edildiği Alev davada yer almadığı halde 3/16 payında kabul kapsamına alınmasının doğru olmadığı;

tenkis isteği yönünden açıklanan ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılması gerektiği" gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece, bozmaya uyulmuş olmakla yapılan yargılama sonucunda, asıl davada, çekişme konusu 44 parsel sayılı taşınmaz yönünden tapu iptal ve tescil isteğinin kabulüne, diğer çekişme konusu taşınmazlar yönünden tapu iptal ve tescil isteğinin reddi ile tenkis isteğinin kabulüne; karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekili ve dahili davalı A. vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 25.01.2011 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden R..A. vd. Vekili Avukat A..Ü.., yine temyiz eden A. O..vekili Avukat T.. M.. B..ile temyiz edilenler vekili Av.A.. T..ve davacı asil S.. A.. geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükmüne uyulan bozma ilamında öngörüldüğü şekilde işlemler ifa edilerek, gerekli araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle, bedeli miras bırakan tarafından ödendiği saptanan taşınmazlar bakımından bilimsel verilere ve yasal düzenlemelere uygun vaziyette düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak tenkis isteğinin kabul edilmiş olması doğru olduğu gibi;

ayrıca, mahkemece, çekişme konusu taşınmazlardan 44 parsel sayılı taşınmaz yönünden, miras bırakan B..'in, davalılar S.. ve O..'a yapmış olduğu pay temlikinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu saptanmak ve anılan taşınmazdaki 3/16 payın davanın devamı sırasında, davalı Sadettin'in tarafından 17.12.1996 tarihinde A..

O...satış suretiyle temlik edildiği, bu şekilde 3/16 payı satın alan A.. hakkında HUMK'nun186. maddesinde öngörülen usulü işlemler gerçekleştirilerek davada yer almasının sağlandığı, dahili davalı A..'in pay satın almadan önce, çekişme konusu 44 parsel sayılı taşınmazı kendisiyle beraber doktor olan dava dışı eşi A.

O.ile birlikte kiralamak suretiyle hastane olarak kullandıkları, miras bırakan B..'in mirasçıları ile A.'in eşi A..arasında kira ilişkisinden kaynaklanan hukuki ihtilafların olduğu, A..'in eldeki davanın devamı sırasında pay satın aldığı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 1024. maddesi hükmü uyarınca muvazaalı işlemi bilen ve bilmesi gereken kişi konumunda bulunduğu, buna bağlı olarakta aynı Yasanın 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacağı belirlenmek ve benimsenmek suretiyle çekişme konusu 44 parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak tapu iptal ve tescil davasının kabul edilmiş olması kural olarak doğrudur.

Öyleyse, davalılar S.., O..ve dahili davalı A..'in öteki temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Ancak, bilindiği üzere, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 28. maddesi hükmü uyarınca hukuki şahsiyet ölümle son bulur. Öte yandan, tapu sicilinin tutulması ve sicil oluşturulması kamu düzeni ile ilgili olup, hakim doğru sicil oluşturmakla yükümlüdür. Ne var ki, Mahkemece, bu husus gözardı edilerek ölü olan miras bırakan B..adına tescile karar verilmiştir. O halde, ölü kişi adına tescile karar verilmiş olması doğru olmadığı gibi; davacıların, miras payları oranında tapu iptal ve tescil isteğinde bulundukları gözetilerek, payları oranında iptal ve tescile karar verilmesi gerekirken, HUMK'nun 74. Maddesi hükmüde gözardı edilerek istek aşılmak suretiyle tüm mirasçıları kapsar şekilde iptal ve tescile karar verilmiş olmasıda doğru değildir.

Hal böyle olunca, çekişme konusu 44 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacılar F. M., S..ve N..nin miras payları oranında iptal ve tescile karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.