Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2011/10394 K.2011/12102

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, 3011 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı vakfa bağışlandığını, bağışın taşınmazı İmam Hatip Lisesi yapılması ve intifasının Milli Eğitim Bakanlığına devri şartı ile gerçekleşmesine rağmen, bu şartın kayda geçmediğini, bağışın şartlı olduğunun vakfı tarafından tapu sicil müdürlüğüne yazılan belgeden anlaşıldığını, vakıf tarafından şartın yerine getirilmediğini ileri sürerek, bağıştan rücu edilerek tapu iptal ve tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, eksik harcın tamamlanması gerektiğini, taşınmazın kayıtsız ve şartsız bağışlandığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, eksik harcın davacı tarafça tamamlanmadığı gibi, koşulun bağış sözleşmesinde yazılması gerektiği, ancak dayanak belgelerden temlikin koşula bağlandığı anlaşılabiliyor ise bu olgulara değer verileceği ancak, ferağ anında koşulun bildirilmediği, hile iddiasının ileri sürülmediği ve sürenin dolduğu, devir sırasında önceden kararlaştırılan koşulların devre yansıtılmamasının o kuşuldan vazgeçildiği anlamına geldiği ve koşulları oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, çekişme konusu taşınmazın davalı vakfa bağışının şartlı olduğu ve şartın yerine getirilmediği iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, eksik harcın davacı tarafça tamamlanmadığı ve temlikin koşula bağlandığı dayanak belgelerden anlaşılabiliyor ise bu olgulara değer verilebileceği, ancak tapuda verilen ferağ anında koşulun bildirilmediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davanın dava dilekçesinde 50.000.-TL değer gösterilmek suretiyle açıldığı, davalı tarafın değere itirazı üzerine keşfen taşınmazın değerinin 3.694.000.-TL olarak belirlendiği ve 23.12.2010 tarihli duruşmada, davacı tarafa keşfen belirlenen değer üzerinden harcın tamamlanması için süre verildiği, harcın tamamlanmaması üzerine 17.02.2011 tarihli duruşmada aynı konuda kesin süre verildiği, buna rağmen harcın tamamlanmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini ve harcı yatırılmaması halinde de ne gibi bir mukteza tayin edileceğini 30. ve 32.maddelerinde hükme bağlamıştır. Buna göre, mahkeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması halinde yalnız o celse için davaya devam olunacağı, harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin de yapılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda, mahkemece davacı tarafa çekişme konusu taşınmazın keşfen belirlenen değeri üzerinden harcın tamamlanması için 23.12.2010 ve 17.02.2011 tarihli duruşmalarda davacı tarafa ikincisi kesin olmak üzere iki kez süre verilmiş, buna rağmen davacı tarafça harç tamamlanmaksızın davanın sürdürülerek reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davacı tarafça harcın tamamlanmamış olduğu gözetilerek, Harçlar Kanunu 30, HUMK’nun 409 ve 6100 Sayılı HMK’nun 150. maddesi uyarınca işlem yapılması gerekirken, anılan husus gözardı edilerek işin esasının hükme bağlanmış olması doğru değildir.