Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2011/13604 K.2012/2111

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mera vasıflı 79 ada 1 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının imar planı sınırları içinde kaldığından Mera Kanunu hükümleri uyarınca 79 ada 34 parsel numarası ile Hazine adına tescil edildiğini, daha sonra da encümen kararı ile 3194 sayılı Yasanın 11. Maddesi hükmüne dayalı olarak bir kısmının yol, yeşil alan, park, ağaçlandırılacak alan, spor alanı gibi kamuya ayrıldığını, bir kısmının da Hazine adına tescil edildiğini, kamuya ayrılan yerlerin terk işleminin yapıldığını, ancak 643 ada içinde kalan 4461 m²'si park ve 4074 m²'si yeşil alan ve otopark olması gereken kısımların amacı dışında çay bahçesi, büfe, restoran vs yapılmak suretiyle kullanıldığını ileri sürüp 4461 m² ve 4074 m²'lik kısımlara parsel numarası verilerek Hazine adına tescilini istemiştir.

Davalı, söz konusu alanda bulunan yapıların İstanbul İmar Yönetmeliğinde izin verilen büyüklükleri aşmayacak şekilde kalıcı olmayan, sökülüp takılabilir elemanlarla ve belediye encümen kararı ile yapıldığını, park, yeşil alan niteliğini ortadan kaldırıcı mahiyette olmadığını, iade için gerekli yasal koşulların oluşmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazların terk amaçları dışında kullanıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 79 ada 1 parsel no'lu 574.860 m2 yüzölçümlü mera vasıflı taşınmazın 271.400 m2'lik kısmı onaylı imar planı içerisinde kaldığından bahisle 3194 sayılı Yasanın 11. maddesine göre 28.1.1988 tarihinde 79 ada 34 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazın Hazine adına tescil edildiği, 79 ada 34 no'lu parselin Silivri Belediyesinin 27.3.1990 tarihli kararı gereğince 3194 sayılı Yasanın 15. maddesine uyarınca ifraz edilerek bir kısmının, park, yeşil alan ve otopark, yeşil alan, yol, spor alanı, ağaçlandırılacak alan olarak kamuya terk edilerek geriye kalan kısımların arsa niteliği ile Hazine adına tescil edildiği görülmektedir.

Davacı Hazine, taşınmazın park alanı olarak terk edilen 4461 m2'lik kısmının ve yeşil alan ve otopark olarak terk edilen 4074 m2'lik kısmının devir amacına aykırı biçimde kullanıldığını, Bakanlığın onayı alınmadan ve ayrı parsel numarası altında bir kayıt açılmadan folye üzerinden kamuya terk işleminin yapıldığını ileri sürmek suretiyle 3194 sayılı Yasa’nın 11. maddesine dayanarak eldeki davayı açmıştır.

Bilindiği üzere, 3194 sayılı Yasanın 11. maddesinde, koşullarının varlığı halinde Hazine arazilerinin belediyeye bedelsiz terk edileceği ve tapu kaydının terkin edileceği; buna göre, belediye ve valiliğin teklifi, Maliye Bakanlığı’nın onayı ile taşınmazın mülkiyetinin belediyeye aktarılacağı öngörülmüştür.Anılan, 3194 sayılı Yasanın 11 maddesinin 1. fıkrasında; "...

Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar Belediye ve Valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir..." hükmü öngörülmüş, 2. fıkrasında, " bu yerlerin başka bir maksatla kullanılamayacağı, satılamayacağı ve bu hususun tapu kaydına şerh edileceği" belirtildikten sonra, 3. fıkrasında da, " iadenin aynı usule tabi olduğu " bildirilmiştir.

Yukarıda değinildiği biçimde idari bir kararla devredilen taşınmazların amaç dışı kullanımları halinde, mülkiyetlerinin geri alınmasının da ancak aynı usul çerçevesinde gerçekleşebileceği açıktır. Esasen somut olayda, imar planında değişiklik yapılarak taşınmazların özel mülkiyete konu edilmesi de söz konusu değildir.

Hal böyle olunca, 3194 sayılı Yasadaki iade koşullarının somut olayda gerçekleşmediği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.