Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2011/630 K.2011/4456

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden paydaşı olduğu 1368 ada 8 parsel sayılı taşınmaza davalıların ev yapmak suretiyle müdahale ettiklerini ileri sürerek, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğinde bulunmuş; 14.12.2005 tarihli dilekçesiyle keşfen müdahaleleri saptanan kişilere de husumet yöneltilerek dava dilekçesinin tebliğini istemiş, 13.12.2006 tarihli ıslah dilekçesiyle de dava değerini arttırmıştır.

Davalı M.davanın reddini ve akabinde temliken tescil istemiş, davalı belediye husumetten ve esastan davanın reddini savunmuş, diğer bir kısım davalılar ve bir kısım dahili davalılar; tapu kayıtları veya harici satış belgeleri olup, müdahalelerinin söz konusu olmadığını beyan etmişlerdir.

Mahkemece, bir kısım davalıların çekişmeli taşınmaza elattıkları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı A.B.tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, duruşma isteği dava değeri yönünden reddedilip, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; dava dilekçesinde ecrimisil istemi yönünden dava değeri gösterilmiş ve bilahare bilirkişi raporuyla belirlenen ecrimisil miktarı üzerinden dava ıslah edilerek, buna göre ıslah harcı yatırılmış olup; elatmanın önlenmesi istemi bakımından ise herhangi bir değer belirtilmemiş ve yargılama sırasında da çekişmeli taşınmazın dava tarihi itibariyle harca esas değeri tespit edilerek harçlandırılmamıştır.

Oysa, iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür bir davada, HUMK'nun 413 ve 492 Sayılı Harçlar Kanununun 16.maddesi uyarınca dava değerinin ve buna göre alınacak harcın elatılan yerin değeri ile talep edilen ecrimisil toplamından elatmanın önlenmesi isteğinin yanında yıkım isteği de varsa dava değeri elatılan yerin değeri ile yıkımı istenilen yapı değerinin toplamından (4.3.1953 tarih 10/2 Sayılı İ.B.K.) ibaret olacağı kuşkusuzdur. Başka bir ifade ile, elatmanın önlenmesi davaları Harçlar Yasasının 16. maddesi uyarınca nispi harca tabi olup, harç ikmali yapılmadan davanın sürdürülmesi olanaksızdır.

Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde de ne gibi bir mukteza tayin edileceğini 30.ve 32.maddelerinde hükme bağlamıştır.

Hal böyle olunca, elatmanın önlenmesi isteği bakımından dava değeri belirlenerek harç ikmalinin sağlanması, ondan sonra işin esası bakımından bir hüküm kurulması gerekirken, anılan husus göz ardı edilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.