Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/17923 K.2015/3529

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonucunda yerel mahkemece davanın tapu iptal ve tescil yönünden reddine, alacak talebinin kabulüne ilişkin olarak verilen karar, davacı ve davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 10.03.2015 Salı günü saat 9.27 da daireye gelmeleri için taraf vekillerine tebligat yapıldığı halde gelmedikleri anlaşıldı, incelemenin dosya üzerinde yapılmasına, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, büyük miktarda borçlarının bulunması nedeniyle ailevi problemler yaşadığını ve eşi S..

K..'ın baskısı sonucu maliki olduğu 35 parsel sayılı taşınmazdaki 1 ve 5 numaralı bağımsız bölümlerin 1/2'şer paylarını 2004 yılında bedelsiz olarak eşine temlik ettiğini, bu durumu fırsat bilen eşinin hile ve tehditleri sonucunda kayınpederine verdiği vekâletname ile dairelerin geriye kalan 1/2'şer paylarının da eşine devredildiğini, dava dışı eşinin bağımsız bölümlerin tamamına malik olduktan hemen sonra daireleri satışa çıkardığını, Kartal l.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/371 esas sayılı dosyasında eşi aleyhine tapu iptali ve tescil davası açtığını, taşınmazların tapu kaydına davalıdır şerhi konulduğunu, buna rağmen davalıların kötü niyetli ve muvazaalı olarak taşınmazları devraldıklarını, satış bedeli ödemediklerini, alım güçlerinin de bulunmadığını, muhtemelen eşinin köylüleri ya da akrabaları olduklarını, davalıların da taşınmazları alır almaz satılığa çıkardıklarını ileri sürerek, tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalılar; davacının Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/371 Esas sayılı dosyasında açtığı tapu iptali ve tescil davasında, taşınmazların el değiştirmesi nedeniyle seçimlik hakkını eski malike karşı tazminat olarak kullandığını, sonradan tekrar dava açarak iptal ve tescil istemesinin olanaklı olmadığını, hem tazminat hem de iptal ve tescil talebinin mükerrer talep olduğunu, derdestlik nedeni ile davanın reddi gerektiğini, öte yandan taşınmazları iyiniyetle edindiklerini, işlem sırasında taşınmazların davalı olduğuna dair kendilerine bir bilgi verilmediğini belirterek, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, aynı taşınmazlar için açtığı tapu iptali ve tescil davasını 1086 sayılı HUMK'nun 186. ve 6100 sayılı HMK'nun 125. maddeleri uyarınca önceki malike karşı tazminat davasına dönüştüren davacının, artık yeni malike karşı tapu iptali tescil isteğinde bulunamayacağı gerekçesi ile davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK nun 186. maddesinde olduğu gibi, karar tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK.nun 125/1. maddesinde de '' Davanın açılmasından sonra, iki taraftan biri, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, diğer taraf muhayyerdir.'' denildikten sonra diğer tarafın isterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam edeceği ya da davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştüreceği hüküm altına alınmıştır.

O hâlde, davacının eldeki davadan önce çekişme konusu 35 parsel sayılı taşınmazdaki 1 ve 5 numaralı bağımsız bölümlerin tapularının iptali ile adına tescili için önceki malik olan Serpil Kaplankıran aleyhine Kartal l. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/371 Esas sayılı dosyasında açtığı dava sırasında taşınmazların el değiştirmiş olması nedeniyle 15.02.2012 tarihli oturumda seçimlik hakkını açıkça tazminattan yana kullanarak, davasını önceki malike karşı tazminat davası olarak sürdürdüğü saptanarak, davanın reddine karar verilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Davacı tarafın temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davalıların temyiz itirazına gelince;

Bilindiği üzere, tapu iptali ve tescil istekli davalar kural olarak iptali istenen taşınmazın kayıt malikine karşı açılır. Anılan bu husus, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi zorunlu bir usûl kuralıdır.

Hâl böyle olunca; mahkemece çekişme konusu taşınmazların tapu kayıtlarının getirtilerek öncelikle davalıların kayıt maliki olup olmadığının belirlenmesi, kayıt maliki olduklarının saptanması halinde ise davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş olması doğru değildir.