Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/18423 K.2015/4158

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 24.03.2015 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat G.. U.. geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilenler vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi D.. A.. tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, muvazaa iddiasının kanıtlandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; 492 sayılı Harçlar Kanunu harç alınmasını ya da tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca, keşfen belirlenen dava değerine göre harç ikmal edilmedikçe davaya devam edilmesi mümkün olmayıp, böyle bir durumun müeyyidesi HUMK 409. (6100 sayılı H.M.K'nun 150.) maddesi olduğu hususunda bir kuşku bulunmamaktadır.

Öte yandan, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan HUMK. nun 409/4. maddesinde olduğu gibi yargılamanın devamı sırasında yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 150/4. maddesinde de; dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulması halinde yeniden harç alınacağı düzenleme altına alınmış, 5. fıkrasında ise işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davaların açılmamış sayılacağı ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kaydın kapatılacağı hükmüne yer verilmiştir. Bir aylık süre geçtikten sonra yenileme talebinde bulanan tarafın ödeyeceği harç ise, karar ve ilam harcının peşin ödenen bölümü (dörtte biri) ile başvurma harcıdır.

Eldeki davaya gelince, çekişme konusu taşınmazın dava tarihindeki değerine göre peşin harcı tamamlamak üzere davacı tarafa 18.05.2011 ve 22.06.2011 tarihli oturumlarda iki kez süre verildiği, harç eksikliğinin giderilmemesi üzerine 27.07.2011 tarihli oturumda davacı tarafa üçüncü kez beş günlük kesin süre tanındığı, ancak bu süre içerisinde de eksik harcın yatırılmadığı gibi davacı tarafın sonraki oturuma katılmadığı, bu nedenle 27.07.2011 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı tarafın 25.10.2011 tarihinde sadece başvurma harcı yatırmak suretiyle davayı yenilediği,

yenilemeden sonraki ilk celsede ise verilen kesin süreye karşın eksik harcın yatırılmamış olması nedeniyle dosyanın ikinci kez 07.12.2011 tarihinde işlemden kaldırıldığı ve davacı tarafın 06.03.2012 tarihinde başvurma harcı ile eksik peşin harcı yatırmak suretiyle ikinci kez yenileme talebinde bulunduğu, mahkemece de yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Ne var ki, dosyanın ilk kez işlemden kaldırıldığı 27.07.2011 tarihinden itibaren bir aylık süre geçtikten sonra yenilenen dava nedeniyle yatırılması gereken peşin harç yatırılmadığı gibi anılan tarihten itibaren üç aylık sürenin geçmiş olmasına karşın tamamlama harcı da yatırılmamış ve dava açılmamış sayılması gereken konuma düşmüştür.

Hâl böyle olunca, yukarıda değinilen yasal düzenlemeler uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, anılan hususlar gözardı edilerek davanın esası hakkında karar verilmesi doğru değildir.