Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/21308 K.2014/6434

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi.. raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydında düzeltim isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 150/1. maddesi uyarınca, oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir, anılan Yasanın 150/4. maddesi gereğince işlemden kaldırılmış olan dosya, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir, dava dosya işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır.

Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez.Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava eski davanın devamı sayılır. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak 3 ay içinde yenilenmeyen davalar HMK'nin 150/5. maddesi uyarınca açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Yazılı yargılama usulünde uygulanan bu hükümler HMK'nin 322. maddesi uyarınca basit yargılama usulünde de uygulanır.

Basit yargılama usulünde yazılı yargılama usulünden farklı olarak HKM'nin 320/4. maddesine göre işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya ilk yenilemeden sonra tekrar takipsiz bırakılırsa, davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Diğer bir ifade ile basit yargılama usulünde ikinci kez yenileme imkanı bulunmamaktadır.

Bu durumda, dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin varlığını (gerçekleştiğini) tespit eden mahkeme, dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir. Mahkeme bu konuda karar vermemiş olsa bile, yukarıda belirtilen dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin gerçekleştiği anda, dosya işlemden kaldırılmış sayılır. Mesela iki tarafın da gelmediği veya taraflardan birinin gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirdiği oturum tarihi, dosyanın işlemden kaldırılmış olduğu tarihtir. Mahkemenin dosyanın işlemden kaldırılmasına daha sonra karar vermiş veya işlemden kaldırma kararını daha sonra yazmış olması, dosyanın işlemden kaldırılması tarihi olarak kabul edilemez.

Öte yandan dosyanın işlemden kaldırılması kararı bir nihai karar olmadığından temyiz kabiliyeti de bulunmadığı halde, davanın açılmamış sayılması kararı nihai bir karar olduğundan temyizi kabildir.

Yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde somut olaya bakıldığında; 13.09.2013 tarihli oturumda davacının hazır olmadığı, davalının hazır olduğu ve davayı takip etmeyeceğini bildirdiği açıktır.

Bu durumda, HMK'nin 322.maddesi yollamasıyla 150/5. maddesi gereğince işlem yapılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile işin esası yönünden karar verilmiş olması doğru değildir.

Kabule göre de, davanın reddine karar verildiği halde, davacının, davalının yaptığı yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması ve davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi de isabetsizdir.