Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2013/2511 K.2013/6382

TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 706

TAPU KANUNU (2644) Madde 26

BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 213

TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 237

"İçtihat Metni"

Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi .raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı, pay oranında iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacıların miras bırakanı olan A. S.'nün 05.03.2008 tarihinde çocuksuz olarak vefat ettiği, geride mirasçı olarak kardeşi olan davacı N.'yle kardeşi Z.'in çocukları olan davacılar S., Z,, M., dava dışı Z.in çocukları davacıların yeğenleri V., F., N., B., S.ve K.ile kardeşi K.mirasçıları olan davacılar H., A., E. ve O. N.yle dava dışı çocukları F. ve H.'ın yanı sıra, kardeşi R.a'nın davacı olan bütün çocukları kalmıştır. Davacıların murisi A. S.'nün eşi İ. ise 21.09.2007 tarihinde vefat etmiş olup, davacılar aynı zamanda İi.ında mirasçıları olmuşlardır.

Çekişme konusu eski 2543 ada, 83 parsel sayılı taşınmaz 28.11.1963 tarihli kadastro sonucunda dava dışı şahıslar adına tespit ve tescil edilmiş, davacıların murisleri olan A.ile İsminaz 28.06.1997 tarihinde 90/7077 'şer paylara satın almak suretiyle malik olmuşlar, akabinde herbiri hisselerinin 30/7077 paylarını 26.11.1979 tarihinde İ.'ın kardeşi olan Ş.e satış yolu ile temlik etmişler, Ş.satın aldığı 60/7077 payı 09.03.1984 tarihinde davalı S.a satarak devretmiş, murisler geride kalan 60/7077 'şer paydan toplam 120/ 7077 payını 04.08.2003 tarihinde dava dışı H.U.'a satarak temlik etmişler,

bu sırada dava konusu taşınmaz 30.01.2008 tarihinde imar uygulaması sonucunda 200 metrekare alana sahip arsa vasıflı olarak 518 ada, 2 parsel olarak davalı S. adına 233/1200 pay, dava dışı O. H. 'ye ait 466/1200 pay ve Yalova Belediyesine ait 501/1200 pay olarak tescil edilmiş, Yalova Belediyesi malik olduğu paydan 334/1200 payını 01.06.2008 tarihinde dava dışı O. H.'ye satmış, O.H.malik olduğu 800/1200 payını 03.07.2008 tarihinde Ş.Y.'a satmış, Ş.

Y.ise 10.10.2008 tarihinde M.N. Y.a satarak temlik etmiş, o da son olarak 22.01.2009 tarihinde davalı S.a satarak devretmiştir.

Bu itibarla dava konusu taşınmazın son olarak, 1033/1200 payı davalı, M. N., 167/1200 payı ise Yalova Belediyesi adına kayıtlı bulunmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 (Türk Borçlar Kanunu 237) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki, bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşınmaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Bu ilkeler doğrultusunda somut olay incelendiğinde;

1- Dosya kapsamı ve Mahkemece toplanan deliller gözetildiğinde; hüküm kurmaya yeterli düzeyde araştırma ve inceleme yapıldığını söyleme olanağı yoktur. Şöyleki, Ş.ve davalı S.murisin eşi İ.'ın kardeşi ise de 04.08.2003 tarihinde murislerine ait 120/7077 payları satın alan O. H.üçüncü kişi olup, ondan satın alanlarda dahil bu kişilere muvazaalı temlik yapılıp yapılmadığı ve ara maliklerin iyi niyetli olup olmadıkları üzerinde durulmamıştır.

Hal böyle olunca; temliklerin muvazaalı olup olmadıklarının yukarıdaki ilkeler uyarınca araştırılması, bu yönde bildirilen delillerin toplanması ve varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

2-Kabule görede; davacılar pay oranında iptal tescil istedikleri halde, istek aşılarak dava dışı mirasçılarıda kapsar şekilde iptal tescile karar verilmesi doğru olmadığı gibi, davacıların miras bırakanı A.S. eşi İi.dan sonra öldüğüne göre İ.ın mirasının ½ oranında A.S.'ye intikal edeceği, kalanın İi.ın kendi mirasçılarına intikal edeceği gözetilmeksizin, tümü a.s. intikal etmiş gibi kabul kararı verilmesi yanında, ara maliklerden O.H.'nin imar öncesi Belediye payını da satın alarak İ.ve A.den edindiği paylarla birleştirip Safinaz'a sattığı halde, kabul kararı verilirken bu payların hesaba katılmaması doğru olmamıştır.

3-Öte yandan, temyizde davalılar davacı S.davadan feragat ettiklerini bildirdikleri halde dosya içinde bu konuda bilgi ve belge bulunmadığından mahkemece feragat konusunda bir karar verilmemesi bozma nedeni yapılmamıştır.