Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/11879 K.2015/8544

Taraflar arasında görülen tapu iptali, tescil davası sonunda, yerel mahkemece davacı ve müdahil davacıların davalarının reddine ilişkin olarak verilen karar davacı belediye ve asli müdahil Hazine tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 09.06.2015 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden asli müdahil Hazine vekili Avukat M.A ile temyiz edilen vekili Avukat F.K geldiler, davetiye tebliğine rağmen diğer temyiz eden davacı A..

B.. vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi .. .. tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı Belediye; 1537 ada 10 parsel sayılı taşınmaz belediye adına kayıtlı iken, sahte encümen kararına dayalı olarak dava dışı kooperatife satış suretiyle temlik edildiğini, kooperatif tarafından dava dışı kişilere tahsis edildikten sonra son olarak davalı şirkete aktarıldığını, yapılan sahte işlemler ile ilgili olarak belediye görevlileri hakkında ceza davaları açıldığını, taşınmazın temlikinin mutlak butlan ile batıl olduğunu ve davalı iyiniyetli olsa bile iktisabının korunamayacağını ileri sürerek tapu iptal ve tescile karar verilmesini istemiştir.

Asli Müdahil Hazine, çekişme konusu taşınmazın 2942 sayılı Yasanın 30. maddesi uyarınca davacı belediyeye satış suretiyle devredildiğini, amacın 775 sayılı Gecekondu Kanununun öngördüğü şartlarda ihtiyaç ve hak sahiplerine devredilmesi olduğunu, düzenlenen protokol ile geri alım hakkının saklı tutulduğunu, belediye tarafından sahte işlemler ile taşınmazın satıldığını ve devir koşullarına uyulmadığını ileri sürerek, tapu iptal ve taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazı tapu kayıtlarına güvenerek iyiniyetle dava dışı şirketten iktisap ettiklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.

./..

Davacı Belediyenin davasının reddine, Asli Müdahil Hazine’nin davasının kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Dairece; son el durumunda bulunan davalı şirket yönünden Türk Medeni Kanununun 1023. maddesi hükmü çerçevesinde yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya elverişli olduğunun söylenemeyeceği, açıklanan ilkeler çerçevesinde davalı şirket yönünden araştırma ve inceleme yapılması, tarafların delillerinin eksiksiz toplanması, toplanan ve toplanacak delillerin birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı,

kabule göre de çekişmeli taşınmazın öncesini teşkil eden 1537 ada 6 parselin 775 sayılı Yasa hükümleri çerçevesinde değerlendirilmek üzere, Hazine ve Çalkaya Belediye Başkanlığı arasında düzenlenen protokol ve ek protokole dayalı olarak üçüncü kişilere satıldığı tespit edildiği takdirde Hazine’nin geri alım davası açma hakkı saklı kalmak üzere, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30. maddesi gereğince Çalkaya Belediyesine satış yoluyla temlik edildiği,

daha sonra yapılan imar uygulamasıyla bir çok parsellerin oluştuğu, müfrez çekişmeli 1537 ada 10 parsel sayılı taşınmazın, sahteliği tartışmasız ve sabit olan belediye encümen kararına dayalı olarak satış suretiyle sicil kaydının ahara devredildiği gözetildiğinde, bu hususun davacı Belediye’nin protokolde öngörülen amaç dışına çıkarak tasarrufta bulunduğu şeklinde değerlendirilemeyeceğinden, asli müdahil Hazine’nin davasının kabulü ile Hazine adına tescil kararı verilmiş olmasının da doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra yapılan yargılama sonunda,

davalı şirketin iktisabının iyiniyetli olduğu ve Türk Medeni Kanunun 1023. maddesi uyarınca korunacağı gerekçesiyle davacı belediye ve asli müdahil Hazine’nin davalarının reddine karar verilmiş, hüküm davacı belediye ve asli müdahil Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamı uyarınca karar verildiğinden, asli müdahil Hazine’nin temyiz itirazları yerinde değildir, Reddine,

Davacı Belediyenin temyiz itirazlarına gelince;

Bilindiği üzere; bozma kararına uyulmakla taraflar lehine kazanılmış hak doğacağı ve mahkemenin bozma kararında gösterilen hususların yerine getirilmesi gerekeceğinde kuşku yoktur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında uyuşmazlığı niteliği vurgulanmak suretiyle izlenmesi gereken yol açıkça belli edilmiş, ne var ki mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmesine rağmen bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki; çekişme konusu arsa vasıflı 1537 ada 10 parsel sayılı taşınmaz 52.659 m2 yüzölçümlü olup, davalıya yapılan satışa ilişkin resmi akitte bedel 46.800.TL olarak belirtilmiştir. Mahkemece keşif yapılmış, ne var ki taşınmazın akit tarihi itibariyle gerçek değeri saptanmamış, gerçek bedelin davalı şirket tarafından satın aldığı şirkete ödenip ödenmediği üzerinde durulmamıştır. Gerçekten de keşfen saptanacak gerçek değerin ödenmemiş olması halinde davalının basiretli bir tacir gibi davrandığı söylenemiyecektir.

Öte yandan, davacı; aynı bölgede aynı yollarla temlik edilen taşınmazlarla ilgili pek çok davanın olduğunu bildirmiştir.

Hâl böyle olunca, öncelikle keşif yapılarak taşınmazın akit tarihi itibariyle gerçek değerinin saptanması, gerektiğinde davalının defterleri de incelenmek suretiyle gerçek bedelin ödenip ödenmediğinin açıklığa kavuşturulması, aynı yollarla davalıya temlik edilen taşınmazlar bakımından davalı aleyhine açılan davalar olup olmadığının araştırılması, ayrıca duruşma sırasında dosyaya ibraz edilen Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/1253 Esas, 2011/51 sayılı kararının, davalının iyiniyetli olup olmadığı bakımından saptanacak diğer davalarla birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bozma gereği yerine getirilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

../...