Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2014/15043 K.2016/4608

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil, mümkün olmadığı takdirde bedel isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, Güllük Yapı Kooperatifi'nin tasfiyesi sırasında yasal olarak üzerinde kayıtlı taşınmaz bulunmaması gerektiğinden, kooperatifin kayden maliki olduğu kat irtifakı kurulu 76 ada 91 parseldeki 15 nolu dükkanını site yönetimi oluşturulana kadar davalı ...'e devrettiğini, site yönetimi oluştuktan sonra taşınmazın site yönetimine devredileceğinin kararlaştırıldığını, daha sonra anılan kooperatifin tasfiye olup davacı yönetimin oluştuğunu, buna rağmen davalı ...'in anılan taşınmazı iade etmediği gibi muvazaalı olarak diğer davalıya satış suretiyle aktardığını ileri sürerek, tapu iptal ve tescile, mümkün olmadığı takdirde şimdilik 50.000.-TL'nin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., 10.12.2005 tarihli genel kurul kararı ile taşınmazın kendisine satıldığını, karardan beş yıl sonra sözde bir site yönetiminin kendi kendine bir yazı düzenleyip iş bu davayı açtığını, geçerli bir site yönetiminin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kaldı ki davacının kooperatif adına dava açma hakkının da bulunmadığını, satışa dayanak genel kurul kararının da iptal edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., taşınmazın kooperatife ait olduğu iddia edildiğinden davacı sitenin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, öte yandan iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının inançlı işlem hukuksal nedenine dayanarak eldeki davayı açtığı, ancak iddiasını 05.02.1947 tarih ve 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince yazılı belge ve yazılı delil başlangıcı sayılacak nitelikte bir belge ile ispat edemediği, yemin deliline de dayanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; davada sıfat, dava konusu subjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkidir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi, kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da o hakkın sahibine ait olması gerekir. Hakkın bulunduğu yerde sıfatın varlığı da kuşkusuzdur. Subjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu maddi hukuka ilişkin bir sorundur. Diğer bir anlatımla sıfat maddi hukuka göre belirlenir.

Somut olaya gelince; kat irtifakı kurulu 76 ada 91 parseldeki çekişmeye konu 15 nolu dükkanın dava dışı ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından 07.03.2006 tarihinde satış suretiyle davalı ...'e devredildiği, ...'in de 15.06.2010 tarihinde diğer davalı ...'a aktardığı, davacı Site Yönetimi'nin anılan taşınmazda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının bulunmadığı, daha önceden de taşınmaza malik olmadığı saptandığından eldeki dava yönünden davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı açıktır.

Hâl böyle olunca; davacının dava açma hakkının bulunmadığı, başka bir söyleyişle aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği açık olup, davanın reddine karar verilmiş olması bu gerekçe ve sonucu itibariyle doğrudur.