Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/12454 K.2015/11438

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece elatmanın önlenmesi isteğinin kabulüne;ecrimisil isteğinin ise kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi .......'ün raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi.Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Davacı, davalı ile birlikte veraseten iştirak halinde paydaşı olduğu üzerinde kat mülkiyeti ve irtifakı kurulmayan ..... ada, 2 parsel sayılı taşınmazda bulunan zemin+3 kattan oluşan binanın 2. katında rızasına dayalı olarak kardeşi davalının oturduğunu, ancak 15.05.2012 tanzim tarihli ihtar ile muvafakatını geri aldığını ileri sürerek elatmanın önlenmesine ve ihtar tarihinden dava tarihi olan 03.01.2013 tarihine kadar aylık 400,00 TL den 8 aylık toplam 3.200,00.-TL ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalı,taksim neticesinde dava konusu yeri kullandığını,dairelerin birinde davacının,birinde 3 kardeşinin oturduğunu, birinin ise boş olduğunu belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,ihtar ile rızanın geri alındığı gerekçesi ile zemin+1. katında bulunan daireye ilişkin olarak paya hasren elatmanın önlenmesine; ihtarnamede 10 günlük süre tanındığı dikkate alınarak ecrimisil başlangıcının bu süre bitimi gözetilmek suretiyle dava tarihine kadar davacının 4/5 payı oranında belirlenen 2.272,00 TL ecrimisile karar verilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya içeriğinden;çekişme konusu arsa vasfındaki 11163 parsel sayılı taşınmazın elbirliği ve paylı mülkiyete tabi bulunduğu,tarafların iştirakçilerden olduğu,tarafların kardeşleri olan dava dışı iştirakçiler Fadime, Şerife ve Tanju'nun paylarını dava tarihinden önce davacının satın aldığı,kat mülkiyeti ve irtifakı kurulmayan taşınmazda bulunan zemin+3 kattan oluşan binanın taraflara özgülendiği,binanın zemin katının boş, zemin+1. katının davalının tasarrufunda ve zemin+3. katının ise kardeşleri Fadime'nin kullanımında olduğunun saptandığı,

buna karşın zemin+2. katın kullanımı ile ilgili herhangi bir tespit yapılmadığı, zemin+2. katta elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğine ilişkin olarak davacı tarafından 15.05.2012 tarihinde tanzim edilen ihtarnamenin davalıya 21.05.2012 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, davaya konu taşınmazda taraflar elbirliği halinde paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenmesi / ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren ya da (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 günlü ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı).

Somut olaya yukarıdaki ilkeler uyarınca bakıldığında, dava konusu taşınmazda davalının zemin+1. kattaki daireyi kullandığı, zemin kattaki dairenin ise boş olduğu keşfen saptanmıştır.Bu husus tarafların da kabulündedir.

Bu durumda, çekişmeli taşınmazın vasfı da gözetilerek davacının taşınmazda kullanabileceği bir kısmın olması sebebiyle davalının ecrimisilden sorumlu tutulamayacağı ve elatmanın önlenmesi isteğinin de dinlenemeyeceği kuşkusuzdur.

Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre de;davaya konu edilen zemin+2. katta bulunan daire olduğu halde istek dışına çıkılıp yargılamanın dava konusu olmayan zemin+1. katta bulunan daireye yoğunlaştırılarak burayla ilgili hüküm kurulması isabetsizdir.