Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/17810 K.2019/550

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, mirasbırakanları ...’in adına kayıtlı 4777 parsel sayılı taşınmazını 25.12.2013 tarihinde intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini davalı kızına temlik ettiğini, daha sonra 07.01.2014 tarihinde davalı ...’nin dava konusu taşınmazı tekrar muris ...’a satış yolu ile devrettiğini, 08.01.2014 tarihinde ise kök murisin kendi üzerine geçmiş olan söz konusu taşınmazı ölünceye kadar bakıp gözetmek kaydıyla tekrar davalı ...’ye temlik ettiğini, yapılan işlemlerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ,

ayrıca murisin Ziraat Bankası hesabından alınarak 2013 yılında davalıya verilen 30.000 TL ile 2011 yılında mirasbırakan tarafından elden davalıya bağışlanan 10.000 TL’nin ise saklı paylarını ihlal ettiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile payları oranında adlarına tesciline,olmadığı takdirde tenkisine, yine muris tarafından davalıya verilen paraların tenkisine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, murisin her türlü bakım ve gözetimi ile ölene kadar kendisinin ilgilendiğini, akdin kendisine yüklediği yükümlülükleri sonuna kadar yerine getirdiğini, bu süreçte ...'da ikamet eden davacıların dedeleri ile ilgilenmediklerini,davacı tarafın iddia ettiği gibi kendisine muris tarafından herhangi bir para verilmiş olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan temlik işleminin muvazaalı olduğu gerekçesi ile tapu iptal tescil talebinin kabulüne, muris tarafından davalıya para bağışlandığı iddiasının ispat edilemediği gerekçesi ile tenkis talebinin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde duruşma istemli olarak temyiz edilmiş olmakla duruşma günü olarak saptanan 29.01.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat ... ve Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 02.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edilenler vekili için 2.037.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin ve aşağıda yazılı 4.987.13.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 29/01/2019 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali -tescil olmazsa tenkis, davalıya elden bağışlanan paralar nedeniyle tenkis isteğine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bilindiği üzere ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir bağıttır. (6098 sayılı Türk Borçlar Yasasının m. 611)). Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusu da bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. (6098 sayılı Türk Borçlar Yasasının m.614)).

Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz. Ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi yaşama süresince bakımı gerektiren ve rastlantıya (tesadüfe) bağlı bir sözleşme türü olup TBK'nun 611 maddesi bakım alacaklısı yönünden gerçek kişi olması dışında özel bir nitelik öngörmemiştir. Bu bakımdan bakım alacaklısının akit anında özel bakıma muhtaç durumda olmasını aramak kanunda bulunmayan bir unsur ilave etmek olur.

Kural olarak, bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikin de muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, asıl olan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. (6098 sayılı Türk Borçlar Yasasının m.19)).

Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunu değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 1.4.1974 gün ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Mirasbırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın, tüm mamelekine oranı, bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların göz önünde tutulması gerekir.

Muris ...'ın 1930 doğumlu olup 05.04.2014 tarihinde öldüğü, eşinin çok önce öldüğü, davacıların murisin 2001 yılında ölen oğlundan olma torunları, davalının da kızı olduğu, başka mirasçısının bulunmadığı, 4777 parsel numaralı kerpiç ev ve avlu nitelikli taşınmaz murise aitken 08.01.2014 tarihinde ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya temlik ettiği kayden sabittir.

01.04.1974 gün 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının öngördüğü anlamda muvazaadan söz edebilmek için murisin amacının açıklıkla saptanması zorunludur. Bir başka ifade ile işlem satışsa, gerçek satış mı yoksa bağış mı, işlem ölünceye kadar bakma akdi ise gerçek amacın bakılmak mı yoksa bağış mı olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.

Somut olaya gelince: muris işlem tarihinde 84 yaşında ve duldur. Çekişme konusu üzerinde 2 katlı ev bulunan binanın bir katında muris, bir katında davalı oturmaktadır, hastadır. Dosyaya getirtilen kayıtlardan hastanelerde yattığı, refakatçi olarak davalının kaldığı anlaşılmaktadır. Davacılar başka şehirlerde yaşadıklarından murisle ilgilenme olanakları yoktur.

Dinlenen tanıklar, murisin davacılardan mal kaçırmasını gerektirir somut bir olgu ortaya koyamamışlardır. Hatta bir tanık ev alması için davacı tarafa da murisin para verdiğini ifade etmiştir.

Bu somut olgular yukardaki ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde, murisin gerçek amacının bakılmak olduğu, davalının da bakım borcunu yerine getirdiği, temlikin muvazaalı olduğundan sözedilemeyeceği ve davanın reddedilmesi için hükmün bozulması düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun onama görüşüne katılamıyorum.