Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/3003 K.2017/5105

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Davacılar, 707 ada 1 ile 724 ada 12 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazların paydaşı olduklarını, davalının bu taşınmazlar üzerinde izin almadan trafo kurduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 47.907,85 TL ecrimisilin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte ödenmesine ve müdahalenin men’i ile davalının tahliyesine karar verilmesine istemişlerdir.

Davalı, husumet itirazında bulunmuş, davacıların dava konusu kısım üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığını, imar planına göre dava konusu trafonun yol ve kaldırım olarak gösterilen yerde olduğunu, davanın muhatabının Belediye Başkanlığı olduğunu,taşınmazla ilgili kamu yararı kararı alındığını, süreç devam ettiğinden kamulaştırma işleminin tamamlanamadığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar Dairece " elatmanın önlenmesi isteği yönünden keşfen saptanan ya da saptanacak dava değeri üzerinden peşin harcın alınmadığı gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre mülkiyet hakkına değer vermek suretiyle elatmanın önlenmesi talebinin kabul edilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Davalının ecrimisil konusundaki temyiz talebine gelince,ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Somut olaya gelince, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir.

Hal böyle olunca mahkemece mahalinde keşif yapılarak taşınmazların talep edilen ilk dönem itibariyle ecrimisil değeri belirlenmeli, sonraki dönemler için ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilerek karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.