Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/4028 K.2018/926

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 14.02.2018 Çarşamba günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ..., Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davacı vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, davalı ile ortak mirasbırakanları ..., çekişme konusu 53, 1414 ve 2015 sayılı parseller ile 991 ada 30 sayılı parseldeki 2, 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerini davalı oğlu ... ölünceye kadar bakma akdi karşılığında devrettiğini, anılan temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek davalı adına olan kaydın iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, bakım borcunu yerine getirdiğini, devrin muvazaalı ve mal kaçırma amaçlı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, muvazaa iddiasının kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ..., çekişme konusu 52, 1414, 2015 sayılı parseller ile 991 ada 30 sayılı parseldeki 2, 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerini ve dava dışı 62, 1342, 1006 parsel sayılı taşınmazlarını ... . Noterliğinde düzenlenen 03.06.2004 tarihli “ölünceye kadar bakma sözleşmesi” ile davalı oğluna bıraktığı, anılan bu sözleşmeye dayalı olarak 03.04.2009 tarihinde davalı adına tapuda sicil kaydının oluşturulduğu, mirasbırakan ... 04.02.2009 tarihinde öldüğü ve geriye davacı oğlu ..., davalı oğlu ... ile dava dışı çocukları ... ve ...'nın kaldığı anlaşılmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) m. 611. maddesine göre ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir akittir. (818 s. Borçlar Kanununun (BK) m. 511). Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusu da bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. (TBK m. 614 (BK) m. 514)).

Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Kural olarak, bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikin de muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, asıl olan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. (TBK m. 19 (BK m. 18)).

Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 1.4.1974 gün ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın, tüm mamelekine oranı, bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların göz önünde tutulması gerekir.

Somut olaya gelince, mahkemenin davayı kabul gerekçesi, mirasbırakan ... bakıma muhtaç olmaması ve ölünceye kadar bakma akdi ile temlik edilen taşınmazların makul oranda kabul edilemeyeceği, şeklinde ise de murisin dava konusu taşınmazlar dışında başkaca malvarlığı olup olmadığı araştırılmamıştır.

Hal böyle olunca, mirasbırakan adına ölüm tarihi itibariyle başka taşınmaz olup olmadığının araştırılması, var ise bunların değeri de keşfen saptanarak makul oranın buna göre belirlenmesi, murisin davacı ile dava dışı çocuklarına da taşınmaz temlik edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması ve kayıtlarının getirtilmesi, yapılacak değerlendirmede mirasbırakan tarafından 03.06.2004 tarihli ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya temlik edilen dava dışı taşınmazlar olduğunun da gözetilmesi, toplanan ve toplanacak tüm deliller yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca değerlendirilip mirasbırakan ... gerçek irade ve amacının durakmaya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması gerekirken noksan soruşturma ile yetinilip yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 1.630.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 14.02.2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçesiye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle murisin 03.06.2004 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile dava konusu 6 adet, dava dışı 3 adet toplam 9 adet taşınmazını davalıya temlik ettiği gibi, murise ait diğer taşınmaz kayıtlarının da dosyaya celbedildiği, incelenmesinde davalıya ölünceye kadar bakma akti ile temlik edilen payların olduğu da görülmekle, makul oranın aşıldığı anlaşıldığından mahkeme kararı doğrudur. Hüküm onanmalıdır. Sayın çoğunluğun bozma görüşüne iştirak etmiyorum.