Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/4597 K.2018/928

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 14.02.2018 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekili Avukat ... ile diğer temyiz eden davalı vekili Avukat ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanları ... ve ... intikal edip davalı ve dava dışı kişilerle birlikte kayden paydaş oldukları çekişme konusu 257 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tamamının davalı tarafından ekilip biçilmek suretiyle kullanıldığını, davalının payları oranında kendilerine bir ödeme yapmadığı gibi taşınmazı da kullanmalarını engellediğini ileri sürerek 20.08.2010 – 14.08.2013 tarihleri arasındaki dönem için şimdilik 66.000 TL ecrimisilin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, kendi payı ile birlikte taşınmazın bakımı karşılığında dava dışı paydaşların payına isabet eden alanları kullandığını, davacılara ait payları ise kullanmadığını, ayrıca taşınmazdaki muhdesatların kendisine ait olduğunun ... . AHM'nin 2000/384 E – 2000/618 K sayılı kararı ile belirlendiğini, murise ait başkaca taşınmazların da davacılar tarafından kullanıldığını, bu kullanımlar nedeniyle takas -mahsup definde bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, haksız kullanımın keşfen belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu tarla vasıflı 257 ada 2 sayılı parselin taraflar ve dava dışı kişiler adına paylı mülkiyet üzere kayıtlı olduğu, eldeki davacıların davalı aleyhine ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/395 E sayılı dosyasında dava konusu 2 sayılı parsel bakımından denkleştirme, olmadığı takdirde tenkis talep ettikleri ve dava dilekçesinde de dava konusu taşınmaz için ecrimisil talep hakları olduğunu bildirdikleri, ayrıca eldeki davalı ...'nin de ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/384 E – 2000/618 K sayılı kararı ile çekişme konusu 2 sayılı parseldeki ekili, dikili bitki ve ağaçlarla tesislerin mülkiyetinin kendisine ait olduğunun tespitine karar verildiğini iddia ettiği, ancak anılan dosyaların getirtilmediği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Somut olaya gelince; davacıların taşınmazda kullandığı veya çekişmesiz olarak kullanabileceği bir yerin bulunup bulunmadığı hususunda mahkemece bir irdeleme ve belirleme yapılmamıştır.

Öte yandan, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tarım arazisinin kira bedeli belirlenerek ecrimisil hesabı yapıldığı, oysa davacının taşınmazda ziraat yapıldığı ve üründen gelir elde edildiğini belirterek ecrimisil talep ettiği, keşfende taşınmazın tarla olarak kullanıldığı saptanmıştır.

Hâl böyle olunca, taraflar arasındaki çekişme ile ilgili olarak, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılması, keşfen taşınmazın zeminde kullanım durumunun tespiti ve davacıların çekişme konusu taşınmazda kullandığı veya çekişmesiz olarak kullanabileceği yer bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması, kullandıkları veya çekişmesiz olarak kullanabilecekleri yer olduğunun anlaşılması halinde davanın reddi, aksi halde taşınmaz üzerindeki muhdesatlarla ilgili eldeki davalı ... tarafından ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/384 E – 2000/618 K sayılı dosyasında açılan muhdesatın aidiyetinin tespiti dava dosyasının getirtilmesi, muhdesatların davalı ...'ye ait olduğunun tespit edilmiş ve anılan kararın kesinleşmiş olması halinde davacıların zeminde paydaş olduğu gözetilerek zemin (tarla) geliri aksi halde taşınmazın mevcut durumu üzerinden net gelir metoduna göre ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/395 E – 2016/108 K sayılı dosyasındaki dava dilekçesinin davalı ...'ye tebliğ tarihi ile eldeki dava tarihine kadar olan dönem için davacıların payı oranında hesaplanacak ecrimisile karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.