Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/4723 K.2017/2542

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Davacı vekili, davalının ... Müdürlüğü hizmet binasına bilgi ve rızaları dışında herhangi bir protokol veya sözleşme yapılmadan HDSL sistemi kurduğunu, daha sonra bu durum fark edilince davalı şirketle geriye dönük sözleşme yapılması ve ecrimisil ödenmesi konusunda tebligat yapıldığını, davalı şirket ile yapılan yazışmalardan herhangi bir sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak üzere 5000 Amerikan doları ecrimisil ile 965,04 Amerikan doları işlemiş faiz alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, söz konusu cihazların çok küçük kutucuklar şeklinde olup diğer GSM şirketlerinde olduğu gibi şirketlerince de gerek görülen yerlerde ... Müdürlüklerinin rızası ve bilgisi dahilinde Türkiye genelinde kullanılmakta olduğunu, cihazlar ile ilgili kira ödemesi uygulamasının Türkiye genelinde 2004 yılı Temmuz ayında başladığını, davacı kurumla bu hususta yazışmalar yapıldığını, davacı şirketin geçmişe yönelik olarak HDSL araçları için kira bedeli talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,davalı şirketin HDSL cihazı kullanmasının gerek sözleşmesel gerekse hakkaniyet çerçevesinde davacı lehine bir ecrimisil bedeli ödenmesine neden olamayacağı sonucuna varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden,davalı ... Mobil Komünikasyon Hizmetleri A.ş tarafından ... ... Merkez Müdürlüğü Hizmet binasına HDSL cihazı kurulduğunun davalının da kabulünde olduğu, bu nedenle davacı ile söz konusu HDSL cihazları için kira bedeli ödenmesi hususunda çeşitli tarihlerde yazışmalar yapıldığı,bu kapsamda davalı ... Şirketi ile davacı arasında yazışmalar yapıldığı ayrıca yargılama sırasında davalı ... şirketinin malvarlıklarına Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından el konulduğunun ve ticari faaliyetlerinin TMSF tarafından kontrol altına alındığının anlaşılması üzerine davanın TMSF’na ihbar edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.

Somut olaya gelince;davacı ile davalı taraf arasında HDSL cihazlarının kurulumu için düzenlenmiş herhangi bir kira sözleşmesi bulunmayıp, Tomarza ... Müdürlüğü hizmet binasına davacının bilgi ve rızası olmadan HDSL sistemi kurulması karşısında davalının kullanımının haklı bir nedene dayandığından söz edilemez.

Hal böyle olunca tarafların iddia ve savunmaları yukarıda açıklanan ilkeler bir arada değerlendirilmek sureti ile bilirkişilerce hesaplanacak uygun bir miktarda ecrmisile hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.