Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/7020 K.2017/5422

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacı; mirasbırakanları ...'dan intikal eden 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinde, zemin katında 2 adet dükkan, üst katında daire, dükkan arkasında küçük bir daireden müteşekkil binanın bulunduğunu, mirasbırakanın öldüğü 2007 yılından bu yana taşınmazın davalılar tarafından kullanıldığını, kira bedellerini davalıların aldığını, 28/07/2008 tarihinde davalıların mirasbırakanı olan ...'a intifadan men ettiğine dair ihtarname gönderdiğini ancak davalıların taşınmazları kullanmaya devam ettiklerini ileri sürerek toplam 10.500,00-TL ecrimisilin davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalılar; davacının da mirasbırakandan kalan başka bir yeri kullandığını, taraflar arasında bu konuda zımni bir anlaşmanın bulunduğunu, istemin zamanaşımına uğradığını ayrıca davaya konu taşınmazlarda birçok zorunlu ve faydalı masrafın yapıldığını, çekişme konusu taşınmazdan alınan kiraların diğer paydaş ...'a ödendiğini bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu ve davanın ...'a ihbarını talep ederek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 8.207,86 TL ecrimisil bedelinin davalılardan tahsiline, fazlaya ilişikin talebin reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; çekişme konusu 5 parsel sayılı taşınmazın “kargir ev, 60 m2.” olarak tapuda kayıtlı olduğu, anılan taşınmazın paylı mülkiyet üzere olup, davacının, davalıların ve dava dışı ...’nin paydaş bulundukları, binada kat irtifakı ve kat mülkiyetinin kurulu olmadığı, anılan taşınmazda 2 kattan ibaret binanın bulunduğu, binanın bodrum katında 1 adet daire, zemin katında 2 adet dükkan ve dükkan arkasında küçük bir daire ile üst katında 1 adet dairenin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren ya da (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 günlü ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı kararı).

25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Yukarıda açıklanan ilke ve olgular doğrultusunda somut olaya bakıldığında, mahkemece yapılan keşif ve sonrasında alınan bilirkişi raporu ile taşınmazda 2 katlı bina bulunduğu, binanın bodrum katındaki dairenin kullanılmadığı, zemin katında bulanan 2 adet dükkanı kiracıların kullandığı, dükkan arkasındaki küçük dairenin ev eşyaları bulundurulmak suretiyle kullanıldığı ve üst kattaki dairenin ise davalıların kullanımında bulunduğu görülmektedir.

Mahkemece dinlenilen davacı tanığı ... ile davalı tanıklarının beyanlarından, zemin katta yer alan dairenin ölümünden 1–1,5 yıl öncesine kadar diğer paydaş ... tarafından kullanıldığı, daha sonra da kapalı tutulduğu ve davalılar tarafından kullanılmadığı anlaşılmakta olup, zemin kattaki dükkanlardan birinde kiracı sıfatıyla oturan davalı tanığı ...’ün ise, zemin katta yer alan dükkanların kiralarının 2011 yılına kadar Kadire tarafından alındığını, 2011 yılından sonra yaklaşık 2 yıldır ise kendi kullanımında olan dükkanın kirasını davalı ...’ya ödediğini, 2 yıl önce ...’nın yan taraftaki

dükkanın kirasını artık davacının alacağını kendisine söylediğini, yan tarafındaki dükkanın kiracısından da dükkan kirasının davacıya ödendiğini duyduğunu beyan ettiği görülmektedir. Dosya kapsamı ile davacı ve davalıların anılan taşınmazı birlikte tasarruf ettikleri, başka bir deyişle davacının payına karşılık taşınmazda tasarrufu altında olan yerler bulunduğu açıktır.

Hâl böyle olunca; ecrimisil isteme koşullarının gerçekleşmediği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere davacının payını da aşar şekilde ecrimisilin hüküm altına alınması isabetsizdir.