Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2015/8316 K.2018/7870

Taraflar arasında görülen alacak davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Davacılar, mirasbırakanları ...’nin bedelini ödediği 2967 parsel sayılı taşınmaz ile ... plakalı ... birlikte yaşadığı davalı ... adına tescil ettirdiğini, mirasbırakanlarının dava konusu taşınmaz ve aracın alımı sırasında davalıya verdiği çekişme konusu taşınmaz için 50.000,00 TL, araç için 25.000,00 TL toplam da 75.000,00 TL’nin miras payları oranında davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, davanın hangi hukuksal gerekçeye dayandığının açık olmadığını, zamanaşımı ve ispat külfeti bakımından farklılıklar içerdiğini, maliki olduğu ... plakalı araç satılarak dava konusu ... plakalı aracın ... Bankasından kullandığı kredi ile satın alındığını, çekişme konusu taşınmaz ve aracın bedelini bizzat ödediğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, alacak iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava konusu taşınmaz için 48.080,00 TL, dava konusu araç için 25.000,00 TL, toplamda 73.080,00 TL’nin davalıdan tahsili ile veraset ilamındaki payları oranında davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacıların mirasbırakanı ...'nin 24.04.2013 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak davacıların kaldığı ve başkaca mirasçısının bulunmadığı, dava konusu ... parsel sayılı ... ... ev vasıflı taşınmazın 8/158 payın ... Acar adına kayıtlı iken 28.01.1999 tarihinde 500.000.000 TL bedel ile satışından davalı ... adına tescil edildiği, yine mirasbırakan adına kayıtlı olan ... plakalı ... ... marka aracın satılarak dava konusu ... marka 2007 model ... plakalı aracın 09.07.2013 tarihinde 30.030,00 TL'ye satın alınarak davalı ... adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; davacı, dava dilekçesinde davanın dayanağını oluşturan tüm olayları (vakıaları) bildirmekle yükümlüdür (6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 119/1-e). Aynı Kanunun 25. 26. ve 31. maddelerinin buyurucu nitelikteki hükümlerinde belirtildiği üzere ... kanunda gösterilen istisnalar dışında, davanın sınırlarını çizen bu olaylarla bağlı olup, bunlar dışına çıkamaz ve inceleme yapıp karar veremez. Ancak, davada ileri sürülen olaylar belirsiz (müphem) veya çelişkili ise, belirsiz veya çelişkili gördüğü iddia veya sebepler (vakıalar) hakkında açıklama isteyebilir.

Öte yandan, ... yukarıda değinildiği gibi davacının bildirdiği maddi olaylar ve son istekle bağlı ise de, HMK'nin 33.maddesi uyarınca ileri sürülen maddi olaylarda hangi hukuki sebebe göre karar vereceğini tayin ve takdir etmek durumundadır. Başka bir anlatımla, maddi olgu ve olayları (vakıaları) bildirmek yanlara, bildirilen bu olay ve olgulara göre hukuki nitelendirmeyi yapmak, uyuşmazlığı çözüme ulaştıracak kanun hükmünü bulup uygulamak hakime aittir. Öyle ki, hukuki sebep yanlış gösterilmiş veya hiç gösterilmemiş olsa dahi hakim tarafından en uygun hukuki sebebin bulunması ve ona göre karar verilmesi gerekir.

Davacılar, mirasbırakanları ...'nin birlikte yaşadığı davalı ...'ye yaptığı kazandırmalar nedeniyle davalıdan alacak talep etmektedirler.

Bilindiği üzere, yasal mirasçılar mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak için, terekeye geri vermekle yükümlüdürler. (TMK.m.669) Kendisine mirasbırakan tarafından açıklanan yolla kazandırma yapıldığının saptanması halinde davalı ... yasal mirasçı olmadığına göre, adı geçene yapılan kazandırmanın mirasta denkleştirme hükümleri çerçevesinde terekeye iadesi hukuken olanaklı değildir. Mirasbırakanın davalı ...'ye sağlığında yaptığı iddia edilen kazandırma başka bir hukuki ilişki ortaya konulmadığına göre, "karşılıksız teberru" niteliğinde olup, davacıların saklı payları zedelenmiş ise koşullarının varlığı halinde ancak tenkise tabi tutulabilir.

Öyle ise, davacıların davalı ...'ye yönelik taleplerinin Türk Medeni Kanununun "tenkis" hükümleri çerçevesinde incelenip sonuca bağlanması gerekir.

Hâl böyle olunca, tarafların delillerinin açıklanan hükümler çerçevesinde değerlendirilip, hasıl olacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yön nazara alınmadan ve yanılgılı hukuki değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.